Ortalama insan ömrü, çeşitli faktörlere bağlı olarak coğrafyadan coğrafyaya ve gelir seviyesine göre değiştiği bilinen bir şey.

”Closing the gap in av generation” adlı bir rapor hazırlayan ve konunun önemli uzmanlarından biri olan Londra’daki The International Institute for Society and Health başkanı Sir Michael Marmot ile bir söyleşi vardı bugün İsveç’in önemli günlük gazetelerinden biri olan Svenska Dagbladet’de.

Marmot, dünyada son 20-30 yılda insan sağlığı ve ortalama ömrü konusunda negatif ve pozitif bir veri ortaya koymaktan çekiniyor. Bunu ölçebilmek için global dünya çok kompleks. Örnek olarak Latin Amerika üzerinde duracak olursak, genelde ortalama insan ömründe bir uzama var. Örneğin Brezilya, artık 72 yıl gibi kabul edilebilecek bir düzeye geldi. Fakat ülke içinde bölgelere göre değişen büyük farklar var. Özellikle Brezilya, ülkedeki gelir düzeyi ve yaşam standartlarının arasındaki uçurumları ile tanınıyor.

Gelir düzeyinin de yaşam kalitesine pozitif etkilerini kabul edeceksek, bu konuda bir iki rakam ve karşılaştırma vermek uygun olur:

Ülkelerde gelir düzeyleri arasında bir karşılaştırma yapmak için insanlar arasında en yüksek gelir düzeyine sahip % 20 ile en düşük gelir düzeyine sahip % 20 nin gelir ortalamaları alınıyor. Bu hesaplamalara göre aradaki farklar şöyle:

İsveç: Yüksek gelir grubu düşük gelir grubundan 4 kat fazla kazanıyor.
İngiltere: 7 kat
ABD: 8,5 kat
Meksika: 13 kat
Şili: 19 kat
Brezilya: 25 kat

Tüm bu rakam ve oranlar arasında Michale Marmot, kendi yaşadığı şehir olan Londra‘yı örnek alıyor:

Şehrin zengin semtlerinden olan Kensington veya Chelsea’de ortalama yaşam 88 yıl iken, bir saatlik bisiklet sürüşü mesafesinde olan Kuzeydoğu Londra’da bu ortalama 71 yıla düşüyor. Londra… Batı’nın en zengin başkentlerinden biri…

Avrupa’dan Afrika kıtasına hareket ettiğimizde daha da çarpıcı rakamlar var. Pekçok ülke bu kıtada HIV/AIDS, açlık ve savaşlarla boğuşuyor. Hepsinde değil ama özellikle Zimbabwe, Zambia, Swaziland ve Lesotho’da insan ömrü ortalaması geriye doğru gidiyor. Zimbabwe’nin bazı bölgelerinde kadınların ortalama ömrü 34 yıl. Fakat tüm bu karanlık tabloya rağmen genele baktığımızda, Afrika kıtasında insan ömrü yine de uzamış. 1970 lerde 48 olan ortalama ömür, 51 e çıktı.

Çok da büyük bir gelişme yok değil mi? Fakat Hindistan örneği ilginç. Yine 70 lerde Afrika ile aynı ortalamaya sahip olan Hindistan, aradan geçen zamanda 12 yıl koymuş ortalamasının üzerine.

Bu tip raporlar kuşkusuz globalizme ve serbest piyasaya veriştirmek için argüman olarak da kullanılabilir. Bu eleştirilerin haklı oldukları yönler olsa da özellikle Hindistan örneğinde son 10 yılda filizlenen, gelişen bilişim sektörüne ülkenin global anlamda katkısı tartışılmaz. Bugün Hindistan’da kendilerini belli bir sınıfa mahkum eden kast sistemini kırabilmenin yolu olarak IT alanında kendilerini yetiştirmeyi gören hatırı sayılır bir kesim, yine Globalizmin sayılabilecek pozitif etkilerinden de faydalanıyor diyebiliriz.

”Closing the gap in av generation” adlı raporuna göre, sağlık sektörü ve hizmetlerinin halk sağlığına % 20 lik bir pozitif etkisi var. Erişilebilirliliği arttırmak, önleyici tedbirler almak, merkezi ve lokal sağlık hizmetlerini iyi koordine edebilmek, eğitim ve sonuçları ölçmek gibi faktörler bu % 20 nin bileşenleri.

Fakat bunlardan daha önemlisi fakirlikle savaşmak, işsizlik oranını azaltmak, çalışma şartlarını iyileştirmek.

Dünya Sağlık Örgütü’nün hesaplarına göre, kötü şartlarda yaşayan 1 milyar dünya vatandaşının yaşam koşullarını değiştirmek, aradaki farkları düzlemek için gereken kaynak 100 milyar dolar. Oysa şu geçirdiğimiz ekonomik krizde bankaları kurtarmak için harcanan para bunun 10 katı.

Sonuç olarak, dünya genelinde iyileşen yaşam standartlarından herkesin daha adaletli bir pay almasını sağlayacak bilgi ve isteğe ”çoğumuzun” sahip olduğunu ileri sürüyor Michael Marmot.

Ancak bunun için elinde bu adaletsizliği düzeltme gücü olan herkesin aynı anda metodik olarak doğru yöne ve aynı yöne çekmesi gerekiyor. Ne kadar optimist bir insan olsam da bunun realist bir düşünce olmadığını biliyorum.

Not: Blogda arada bir off topic konulara değinmek belki sürekli okuyanları (varsa) rahatlatabilir. Türkiye’nin özel şartları gereği, oldukça acıklı ve sıkıcı bir blog çünkü burası. Gerçi bugünkü konu da çok farklı bir hava vermedi herhalde!

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler

Uzun zaman önce bir Facebook hesabım vardı. Üniversiteden bir kız arkadaş günde 20 defa ”poke” yapıp, sanal margharitalar ısmarlayınca kayıdımı sildim. Ayrıca blog, Twitter ve Friendfeed benim için yetiyor da artıyor bile. O yüzden çok uzun bir zaman boyunca Facebook’a tekrar girmek için bir sebebim yoktu.

Aslında sosyalleşmek için hala ihtiyacım yok. Ancak Facebook’un şu an dünyadaki en büyük ve popüler sosyal ağ olması, bazı şeyleri görüp, test etmek için içinde bulunmayı gerektiriyor. Yalnız şunu da söylemem gerek ki, genel trendin aksine, bu devirde Facebook hesabı olmamak sanki daha bir cool… Ne dersiniz?

Neyse, en sonunda karışık duygu ve düşüncelerle Facebook’da bir hesap açtım geçtiğimiz günlerde.

İnternet dünyasında, kullanmaktan zevk almadığım iki platform vardı. Bunlardan biri MySpace, diğer ise Blogger veya Blogspot da denilen, Google’ın sahibi olduğu bloglama platformu.

Kullanıcı dostu olduklarını düşünmüyorum bu ikisinin de. Blogspot yine de sürekli geliştiriliyor hiç değilse. Ama MySpace sayfaları insanlarda epilepsiye sebep bile olabilir herhalde.

Şu kısa zamanda Facebook’dan edindiğim izlenim, kullanıcı düşmanı olmak konusunda Blogspot ve MySpace’den çok da uzak olmadığı.

Belki de benim elimin Facebook’a ham olması, menülerin, ayarların yerlerini falan bulmakta zorlanmama sebep oluyor. Şimdi gülenleriniz vardır… Ama inanın kendimi boş, terkedilmiş bir devlet hastahanesinin içinde, danışmanın olduğu katı bulmaya çalışan hastaya benzetiyorum. Ve Facebook’un kullanıcı arayüzü bende başağrısı yapıyor.

Bundan kurtulmanın iki yolu var. Birincisi, iPhone’un Facebook aplikasyonunu kullanmak. İkincisi ise Facebook arkadaşlarınızın notlarını RSS ile çekmek. Nasıl mı? Çok kolay!

İlk olarak, FB’de ”Arkadaşlarımın Notları” sayfasına gitmeniz gerekiyor. Adres çubuğunuzda şu sayfada olacaksınız yani

http://www.facebook.com/notes.php?friends

Daha sonra ”Not Ayarları” adlı blok içinde ”Arkadaşlarımın Notları” yazılı bağlantıya tıklayın. Ekranınız, üzerinde bulunduğunuz sayfanın source kodu ile kaplanacak.

Şimdi burada, tekrar adres çubuğuna bakıyorsunuz ve

http://www.facebook.com/feeds/friends_notes.php?id=18……

adresinde ”_notes” i ”_status” ile değiştiriyorsunuz. Şöyle oluyor yani:

http://www.facebook.com/feeds/friends_status.php?id=18……

Enter’e bastığınızda, işlemin tamamlanması için yalnızca bir adımınız kalıyor. Adres çubuğundaki yeni adresi kopyalayıp, Facebook hesabınıza giriş yapmadığınız bir başka tarayıcıya gidin. Benim örneğimde Chrome’dan kopyaladığım adresi, Safari’nin adres çubuğuna yapıştırdım. Sonra Enter’a bastım… Ve tatatammm!!!!

Facebook hesabınıza giriş yapmadan dahi arkadaşlarınızın notlarını çekebilirsiniz artık.

NOT: Blogun RSS adresi değişti. Eğer bugüne kadar RSS ile takip ettiyseniz, yani adresi kullanmalısınız. Yeni adres, http://feeds.feedburner.com/Postdijital

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler
2. Web Sitesini Kaldırıp Atan Reklam Ajansı

Bir diğer blogda yaptığım, ”Pazartesi Notları” adı altında kısa haberleri bir çırpıda verme işini bir süreliğine buraya almayı uygun gördüm. Gerek Türkiye’de gerekse AB içersinde sansür, teknoloji, ifade özgürlüğü, enformasyon özgürlüğü, altyapı, telif hakları gibi değişik konularda oldukça sıkı bir haber akışı var. Bunların hepsini blogda teker teker almam mümkün değil. Kısaca geçeyim o zaman:

# Avrupa Birliği Liberaller Grubu, Wikileaks’den Julian Assange ve Muhammed karikatürü ile tanıdığımız İsveçli sanatcı Lars Vilks’in de katıldığı,  ”(SELF) CENSORSHIP NEW CHALLENGES FOR FREEDOM OF EXPRESSION IN EUROPE” konulu bir seminer yaptı 21 Haziran tarihinde. Seminer, internet üzerinden de streaming ile naklen verilmişti.

Journalists, artists and publicists in Europe are increasingly confronted with censorship and self-censorship. Freedom of expression, as well as journalistic freedom is not automatic anymore. While the internet makes borders increasingly irrelevant, freedom of expression, online and offline, become even more relevant. Laws are the safeguards, which are still determined by nation states. The seminar aims to look at freedom of expression from different viewpoints. Swedish artist Lars Vilks, Jyllands-Posten editor Flemming Rose and Dutch author Naema Tahir will share their personal experiences with freedom of expression in Europe, while Professor Alistair Mullis, UK Defamation Law expert, Julian Assange from WikiLeaks and Birgitta Jonsdottir will speak on the legal and political questions surrounding freedom of expression. Defamation law, source protection, safety, libel shopping and the Icelandic Modern Media Initiative will all feature prominently.

Seminer ile ilgili bilgiye buradan, neler konuşulduğuna dair kısa bir özete de eklediğim videodan bakabilirsiniz.

# Financing Culture in the Digital Era – Panel ve videosu… The Greens, European Free Alliance tarafından düzenlenen panelin katılımcıları:

▪ Maja Bogataj Jançiç (Slovenya) : Creative Commons
▪ Volker Grassmuk (Almanya) : the concept of Culture flat rate.
▪ Philippe Aigrain (Fransa) : Internet and Creation
▪ Peter Sunde (İsveç) : FLATTR : social micropayments
▪ Cay Wesnigk (Almanya) : Digital rights fair trade
▪ Ofelia Tejerina (Las Internautas, İspanya)

# Çocuk tacizi denildiğinde akla ilk gelen ”cinsel taciz”. Oysa tacizin başka yönleri olduğunu düşünenlerin sayısı az değil. Godblock.com adresinden Windows ve Mac için indirebileceğiniz program sayesinde, kutsal kitaplar içinde bulunan şiddet ve seks içeren, çocuklarda psikolojik hasrarlara sebep olabilecek içeriği intenet üzerinden engellemeniz mümkün.

# EIAA’nın (Avrupa İnteraktif Reklamcılık Birliği) en son Mediascope Europe araştırması, Türkiye’de 16 yaş üstündeki 18.2 milyon kişinin her hafta düzenli olarak internet kullandığını ortaya koyuyor. İnternet’in Türk tüketiciler üzerindeki etkisinin hızla arttığına dikkat çeken araştırma Türk halkının üçte birini kapsayan haftalık internet kullanımına ilişkin bulguları ile ajanslara ve reklam verenlere çarpıcı veriler sunuyor. Volkan Çelik‘in blogundan… SlideShare’deki versiyonu ise burada.

# Telekom’da Fiili Tekele Son Verelim! Desteklenmesi gereken bir hareket. Siteye girdiğinizde otomatik çalmaya başlayan müziğe dikkat! (neden? neden? neden?….)

# “Google Sansürü” dediğimiz Youtube IPleri üzerinden Maps, Analytics, vd. Google servislerine erişimin engellenmesi ile Lig TV’nin geçtiğimiz hafta aldırdığı Google Apps IPlerine erişim yasağı iki farklı konudur. – İsmail Hakkı Polat –  FriendFeed paylaşımı.

# Sansürsüz İnternete Karşı Ortak Platform‘a imzanızı atın!

# En iyiyi, en güzeli, en sona bıraktım. Fantastic collection of fulltexts, aaarg.org geri döndü! Telif hakları yüzünden bir süreliğine dükkanı kapatan aaaarg.org, ismine bir ”a” daha ekleyip, aaaaaarg.org olduktan sonra tekrar aramızda. Ve ayrıca; a discussion with AAAARG architect Sean Dockray.

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler
2. Google Engellemesi ve Vergi Gerçeği
3. Reboot – Daha Akıllı ve Şeffaf Bir Devlet

Murdoch’un The Times‘ının internette paralı üyeliğe geçişi, belki de sosyal paylaşım ağlarından birinde üç beş rakam ile haber olarak ele alınacak, ayaküstü tartışılacak bir konu. Ancak yine de  bloga almayı uygun buldum. Bugün elimizde olan rakamları, bundan tam bir yıl sonra, The Times a ait yeni rakamlarla karşılaştırırken, bugün ne yazmışım diye geriye dönüp bakmak ve ”ben demiştim” diyebilmek zevkli olur.

Rupert Murdoch‘un sahibi olduğu Newscorp adlı şirketin bünyesinde hayatlarını sürdüren İngiliz The Times ve bu gazetenin pazar eki Sunday Times, 1 Haziran Salı günü kapılarını arama motorlarına kapattı. Bu tarihten sonra gazeteyi okumak isteyecekler, günde 1 pound veya haftalık 2 pound ödeyerek kullanıcı adı ve şifre alacaklar.

Newscorp’un hesaplarına göre bu gazetelerin internet sitelerine gelen trafiğin % 90 ı ve dolayısıyla sayfa gösterim sayısına bağlı reklam gelirlerine ”goodbye” demek gerekecek. Kaybolan bu trafiğin, diğer gazetelerin sayfalarına gideceği bir gerçek. Ancak Newscorp’daki hesap-kitap adamlarını ürkütmüşe benzemiyor bu tablo. Onlara göre kaliteli habercilikten vazgeçmeyecek belli bir kesim var, ve bu kesimin üyelik aidatları gazeteyi içinde bulunduğu krizden çıkarıp, kâr yapan bir kurum haline getirecek.

The times ve Sunday Times kriz içinde derken bir abartma yapmış olmadım. Bu ikisinin toplam günlük zararı 240,000 pound!!!… Günlük!!!…

Medya anilizi yapan uzmanlar arasında bu kararı kritize edenlerin sayısı az değil. Nieman Journalism Lab, Murdoch’un modelini, yine paralı üyeliğe geçecek bir başka dev New York Times ile karşılaştırırken ”a defensive experiment’‘ diye başlık atmayı uygun görüyor. Roy Greenslade ise The Times’ın asıl yapması gerekeninin, daha da niş olmaya yönelmesi olduğunun altını çiziyor.

Artık bizde arkamıza yaslanıp, 1 Haziran 2011 deki rakamları bekleyeceğiz.

Eklemekte fayda var, The Times ücretli modele geçtikten sonra elindeki üye sayısı bilgilerini paylaşmayacakmış.

Ayrıca belki ilginizi çeker diye:

HOW BLOGS AND SOCIAL MEDIA AGENDAS RELATE AND DIFFER FROM THE TRADITIONAL PRESS

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler

Bir reklam ajansının web sitesi olmadığını düşünebiliyor musunuz? Daha doğrusu, ”halihazırda olan web sitesini kaldırıp, attığını düşünebiliyor musunuz” diye sormam lazım.

Bu bir Türk reklam ajansı olsa, vergi kaçırmayı düşündüğü için böyle bir çözüme gittiği yönünde spekülasyonlar yapabilirdik. Ama bu ajans Danimarka’dan.

IB & Co, web sitesini masraf yaparak yenilemek yerine tamamen kaldırmayı seçti. Onun yerine, iletişim kanalı olarak Facebook’u tercih ettiler.

Bir süredir, branş içersinde, reklam ajanslarının gereğinden fazla karışık ve fiyakalı web sitelerinin aslında müşterileri ile iletişimlerinin önünde engel teşkil ettiği yönünde bir tartışma vardı. Belki de bunun sonucu olarak IB & Co, web sitelerin komünikasyon kanalı olarak eski rollerini yerine getirmekte zorlandığı düşüncesinden çıkarak, müşterileri ile olan ilişkilerini ajansın Facebook sayfasına yönlendirdi.

IB & Co, Danimarka’nın en iddialı reklam ajanslarından biri. Geçtiğimiz bahar aylarında, kendilerine ülkenin en iyi iletişimde olan reklam ajansı olma hedefini koymuşlardı. Bu nedenle de tüm çalışanlarına blog tutmaları ve bu blogları Facebook ile entegre etmeleri üzerine telkinlerde bulunup, eğitim de veriyorlardı.

Facebook’un kendine göre sınırları olmasından ötürü, iletişimlerini bir de interaktif magazin ile desteklediler. Hedetur adlı bu magazin, aynı zamanda iPad için de hazırlanmış.

Kişisel görüşüm, fikrin oldukça cesur ve orjinal olduğu yönünde. Ancak Facebook hesabım olmadığı için, o platformu kullanma alışkanlığım da yok. Şöyle bir baktım sayfalarına. Zannedersem bir daha uğramam. MySpace sayfaları bana mide krampı veriyorsa, Facebook da hastane duvarı gibi geliyor. Ehh.. Henüz Hedetur’u okuyacak bir iPad’ım ise yok.

Bazen biz ölümlüler ile reklamcıların aynı dünyanın insanları olmadığını düşünüyorum. Bu böyle mi olmalı, yoksa bir yerde terslik var mı, onu da bilemiyorum.

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler
2. Facebook Arkadaşlarınızın Notlarını RSS Olarak Almak

Dünyada dün gecenin konusu, bir Amerikan helikopterinin, aralarında Reuter Ajansı’ndan bir gazeteci ve foto muhabirinin de bulunduğu bir düzine insanı katledip, içlerinde 2 küçük çocuğun bulunduğu, yaralıları kurtarmaya gelen minibüse de saldırmasını konu alan video idi.

2007 yılındaki bu olaydan sonra Reuter Ajansı olayın üzerine gitmeye çalışmış, fakat Amerikan ordu yetkililerinin, ”olayda kusur yoktu, savaşta bunlar olur” cevabı ile karşılaşmıştı. Wikileaks tarafından deşifre edilen bu videoda, işlerin hiç de öyle olmadığı o kadar açık seçik belli ki…

ABD bu videonun yayılmasını engellemek için Wikileaks’in üzerine gittiği halde başarısızlığa uğradı. YouTube’da şu anda hesabınızla giriş yaptığınız zaman tüm olan biteni seyredebiliyorsunuz. Yarın öbür gün YouTube videoyu kaldırırsa da sorun değil. Zira torrent olarak çoktan dünyayı dolaşmaya başladı bile.

Midem bulanıyor, soğuk soğuk terliyorum, yine de kısa bir özet geçmeye çalışayım:

Amerikan helikopteri sokakta yürüyen bir grup insanı izlemeye başlıyor. Bunlardan ikisi Reuters çalışanı ve kameraları da omuzlarına asılı. helikopterdeki askerin ”ellerinde silah var, ateş izni istiyorum” demesinin ardından izin verilir verilmez grubun üzerine mermiler yağıyor. Grup, saldırıdan kaçmaya çalışsa da ekrandaki görüntülerden çok güçlü oldukları belli olan mermilerin vücutlarını parçalara bölmesi kaçınılmaz oluyor.

Bu ilk saldırının sonucundan çok memnun oldukları gözlenen askerler birbirlerini kutlarken, alana savrulan cesetlerle dalga geçmeyi de ihmal etmiyorlar.

Bu vahşetin ortasında insan olanlar da var. Ama insanlıklarını birazdan canlarıyla ödeyecekler. Siyah bir minibüs, yerde yatanlar arasında yaralı olanları almak için yanaşınca, helikopter mürettabatı bu yardım eline de saldırmak için merkezden izin istiyor. İzin gelene kadar nasıl sabırsızlandıklarını videoda göreceksiniz.

Bu arada 2 çocuk, ön koltukta, minibüsün camından dışarı bakıyor. Yaralı gazeteciyi almaya gelen minibüsün içindekiler, yarı cansız vücudu arabanın içine almaya kalmadan helkopterden yine ölüm yağmaya başlıyor.

30 milimetrelik granat mermileri ile minibüsün ön camını delen helkopter mürettebatı, bu başarılarını gülerek kutluyor.

Ortalık kıpırtısız kalınca gelen tanklardan biri yerde yatan cesedin üzerinden geçiyor. Bu da askerleri oldukça eğlendiriyor.

17 dakikalık bu videonun etkisinden kurtulmak oldukça güç benim için. Burada şahit olunan bir savaş suçu. Hiç bu kadar yakından görmedim. Bunun sorumluları Haag’da yargılanmalı. Ama yargılanacak mı? Bunu bilemiyorum.

ABD’nin yoğun çabaları, bu videonun dünya üzerinde sayısız site ve blogda paylaşılmasını engelleyemedi. Sansür mekanizmasını efektif bir şekilde işletemediler bu sefer. Yalnızca WikiLeaks’i Amerika’nın düşmanı ilan etmekle yetindiler şimdilik.

Sansür, devletlerin işlerine gelmeyen gerçekleri halının altına süpürmek için kullandıkları bir aparat.

Görmüyorsan bilmiyorsun… O zaman hatırlayamayacaksın da…

Özgür ve sansürsüz bir internet yalnızca Çin’e lazım değilmiş. Gördük mü?

Geçtiğimiz sene Amerikan lobisinin ve devletinin İsveç adalet sistemine yaptığı aba altından sopa gösterisinin sonucunda milyon kron tazminata ve hapis cezasına çarptırılan The Pirate Bay davası mahkumlarından Gottfrid Svartholm‘un da bu videonun yayınlanmasında emeği geçtiğini biliyor muydunuz? Taşları yerlerine oturtmakta hala güçlük çekiyor musunuz?

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler
2. Tarih Müzesi Creative Commons Kullanıyor

Belki de en fazla rahatsızlık duyduğum söylem, ”birilerinin haklarının başladığı yerde, bir başkasınınkinin bitmesi”.

Çok kullanılan ve kulanıldıkça, söylenildikçe anlamını yitiren şeyler var. Türkiye’de anahtarcısından muhallebicisine, oradan da holding yöneticinin çalışma odasına kadar heryerde gördüğüm Atatürk’e ait vecizeler, portreler buna örnek. Anadolu topraklarında çeşitli azınlıkların tarih boyunca kardeş kardeş yaşadıkları ise başka örnek. Neden çokca bahsedilip, belli kalıplar içinde papağan gibi tekrarlanıyorsa ”o bahsedilen şeyin” varlığından şüphe duymak için her türlü veri oluyor elimde.

O yüzdendir ki, ne zaman genelgeçer düşünce ve toplum yapısına, birtakım elle tutulamayan, gözle görülemeyen, fiktiv, ama uğrunda can verilesi oldukları iddia edilen değerlere dokunduran bir düşünce, sanat eseri, söylem, davranış vuku bulsa, şu çok ünlü ”ben demokrasiye, düşünce ve ifade özgürlüğüne inanıyorum. ancak bunun da bir sınırı var. Benim özgürlüklerimin başladığı yerde seninki biter” ciler anında pırtlıyor.

En son tanık olduğum, Serdar Turgut’un Rojin adlı şarkıcıyı dağa kaldırma fantezisinin kelimeler ile ifadesinin mahkemelik olması.

Rojin’e reva görülen bu saldırının, onun Kürt kimliği ve kadın olması ile alakası olduğunu söyleyenler de var. Rojin’i hiç tanımıyorum. Serdar Turgut’u ise birkaç defa okudum. Bu konu FriendFeed’de Olgun Siviller adlı grubun altında açıldı galiba. Mahkemeye çıkacak olan Serdar Turgut aleyhinde, mahkeme önünde bir ”dayanışma” gösterisinin önerildiği başlığın altında, Turgut’un o yazısında Türk toplumunun kaldıramayacağı ögelere yer verdiği belirtildi.

Belki ben düşünce ve ifade özgürlüğü konusunda son derece ortodoks olduğum için, ”içinden geçtiğimiz kritik dönemleri ve ülkenin jeopolitik yapısını, yeraltı zenginliklerini ve bunlara göz diken dış düşmanları” hep ikinci plana atıyorum. Ne olursa olsun, kafasındakileri kaleme veya söyleme döken insanların mahkeme koridorlarını aşındırması asla ve asla kabul edemeyeceğim bir olay.

Hiçbir bayrak, hiçbir toprak, hiçbir kutsal değer, düşünce ve ifade özgürlüğü’nün önüne geçmemeli, geçemez. Buna izin verildiği takdirde, uygar bir toplumun en temel direğini ciddi şekilde sarsmış oluyorsunuz.

Demokrasi ve özgürlüklerin, selektif elitist bir tavırla, kişilerin kendi önem sırasına göre algılamalarına da realitede yapacak fazla birşey yok belki. Kadın hakları, azınlık hakları, din ve inanç özgürlüğünü istediğiniz sıralamaya da koyabilirsiniz. Ancak sıralama ne olursa olsun, düşünce ve ifade özgürlüğünün numarası 1.

Yazar Philip Pullman‘ın kitabı ”The Good Man Jesus and the Scoundrel Chris” bazı kesimleri rahatsız etti. Rahatsız olan insanların haklarının başladığı yerde Pullman’ınkiler bitmiyor. Bunu da o kadar güzel ifade ediyor ki yazarın kendisi. Videonun dikkatle dinlenip özümsenmesi, Türkçe, Kürtçe ve dahi gerekli görülen diğer dillerde altyazı ile okullarda, her pazartesi ve cuma günleri dersliklerde gösterilmesi, bu ülkeyi çok başka bir yere götürürdü.

No one has the right to live without being shocked; no one has the right to spend their life without being offended.

Nobody has to read this book, nobody has to pick it up, nobody has to open it, and if they open it and read it they don’t have to like it.

And if you read it and dislike it you don’t have to remain silent about it. You can write to me, you can complain about it, you can write to the publisher, you can write to the papers, you can write your own book.

You can do all those things, but there your rights stop. Nobody has the right to stop me writing this book. No one has the right to stop it being published or sold or bought or read. And that’s all I have to say on that subject.

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler

Avrupa Birliği üyesi ülkelerde çocuk pornografisi ile mücadele adı altında interneti sansürlemek amacıyla verilen bir önerge var bugünlerde. Önergeyi veren, Avrupa komisyonu üyesi, İsveç Folkparti üyesi, politikacı Cecilia Malmström.

Bu önerge verilir verilmez Telecomix Twitter üzerinden oldukça etkin bir kampanya başlattı. Önergenin diğer dillere çevrilmesi için yardım isteyen Telecomix‘in çıkardığı gürültüye Almanya’daki Zensur Ursula kampanyası da eşlik etti.

Once deployed, in the name of fighting paedophilia online, this block filter will rapidly extend to also block political, religious or other sensitive information.

#telecomix

Şimdi bu önergeyi biraz irdeleyelim.

# Herşeyden önce çocuk pornografisi’ni tanımlarken ”çocuk pornografisi” diyerek büyük bir yanlışlık yapıyoruz. Çünkü çocuk ve pornografi burada rıza, anlaşma ile yanyana gelen kavramlar değil. Oysa ticari ve amatör pornografide bir anlaşma, mutabakat sözkonusu. Aksi olan durumlarda bu pornografi değil, tecavüz olarak değerlendirilmeli ki, zaten bu da yetişkinler sözkonusu olduğu halde dahi suç içermekte.

O halde bu tarz internette olmasını istemediğimiz materyalleri ”çocuklara şiddet ya da manipülasyon uygulayarak tecavüz” diye isimlendirmemeiz gerek. Evet, biraz uzun oldu ama ben dilbilimci değilim, daha uygun bir şekli her dilde bulunmalı. Çünkü karşısında olduğumuz bu olayın ”pornografi” ile alakası yok.

Üstelik bu kavram kargaşası yüzünden mevcut olan suçun da ağırlığı yeteri kadar vurgulanamıyor. Yani bu tip materyalleri düzenli olarak tüketenlere bunun ”pornografinin bir çeşidi’‘ olmayıp, tüketilenin çocuklara tecavüz olduğu sinyali gönderilemiyor.

# Alman polisinin yaptığı istatistiğe göre, tecavüze uğrayan çocukların % 1 i aynı zamanda da bu tecavüz anında film veya fotoğraf ile görüntüleniyor. 2008 yılı istatistiklerine göre 15098 de 98 gibi bir rakam var.

Bu materyallerin hepsine de internetin filtrelenilebilir bölümünde rastlamak mümkün değil. Bir kısmı, mobil telefon görüntüleri, mail, P2P gibi daha kapalı komünikasyon araçları ile dağıtılıyor.

# Dağıtım yollarından yalnızca biri olan internette, yine Almanların bizdeki ihbarweb gibi bir uygulamaları var. Bu sistemde, yine 2008 yılında toplanılan 2562 şikayetin 449 unda illegal materyale rastlandı.

Bu bilgilerden sonra şimdi de çocuk istismarına karşı interneti filtrelemeyi öngören bu uygulamanın ana hatlarına bakalım. Şimdiki hali ile 3 safhadan oluşuyor bu plan.

1. safha: Filteleme tekniğinin uygulamaya geçirilmesi. Burada amaç çocuklara tecavüzü içeren video, fotoğraf gibi materyallerin dağıtımının durdurulması. Bunun bir adı da CSAADF (Child Sexual Abuse Anti Distribution Filter).

2. safha: Bu filtreye takılan internet sitelerinin analizi. Sitelerin ticari olup olmadıkları ve identifikasyonu. Daha sonra bu sitelerin bağlı bulundukları servis sunucuları ile irtibata geçerek internetten kaldırmak.

3. safha: Ticari kazanç sağlayanların, dağıtanların, üretenlerin tespiti ve bunların yakalanması.

Bu planda en çok göze batan, ancak 3. safhada kriminal bir şebekeye ulaşılabilmesi. Yani çocukları bu tacizden korumak, bulundukları ortamlardan onları daha güvenli ortamlara taşımak bu planda kesinlikle birinci derecede önemli bir madde değil.

AB üyesi ülkelerin bu probleme bir çözüm getirmek adına toplanıp bir filtre listesi yaparken, problemin aslı olan internetteki video ve fotoğrafları temizlemeye ilişkin bir çabayı öncelik sırasına koymamaları cidden çok ilginç.

E ticaret ve internetten alışveriş yapabilme teknolojisinin gelişimine paralel olarak çıkan, kredi kartı dolandırıcılığına yönelik pishing siteleri, bankaların çabasıyla, tespit edildikten 4 ila 8 saat arası bir zamanda internetten kaldırılabilirken, bahsi edilen çocuk tecavüzü içeren materyaller internette 30 günden fazla kalabiliyor. Bu size de garip gelmiyor mu? (Cambridge Universitesi’nin araştırması)

Kağıt üzerinde böyleydi, peki pratikte nasıl işliyor bu filtreleme? Biraz daha yakından bakalım.

CIRCAMP (COSPOL Internet Related Child Abuse Material Project) adlı proje kapsamında çalışan ülkeler Norveç, İngiltere, Danimarka, Belçika, Fransa, İsveç, Malta, Polonya, İrlanda, İtalya, Hollanda, Finlandiya ve İspanya. Bu ülkelerden Norveç’in blocking list’ine takılan sitelerin konuşlandığı ülkeler haritada şöyle görünüyor:

Ülke kodları ve bu ülkelerden filtrelenen site sayısına bakacak olursak:

US:1292, NL:146, CA:79, RU:75, DE:69, KR:62, PT:61, GB:54, CZ:37, SE:32, UA:15, JP:12, AU:11, HK:8, BZ:8, CN:6, BS:5, FR:4, PA:3, ES:3, DK:3, TW:2, BY:2, TR:1, TH:1, SK:1, RO:1, NO:1, MX:1, LV:1, IT:1, BR:1, AR:1

Burada komik olan, bloklama konusunda gerçekten iyi bir teknolojiye sahip olan ve bunu kullanan Kanada’nın kendisinden o ünlü listeye  79 site girmesi.

İngiltere (GB) 54 site ile 8. sırada. Oysa Internet Watch Foundation‘un topladığı bir liste ile oluşturulan Cleanfeed tüm İngiliz ISP lerinde kullanılıyor. Yine hatırlayacağımız bir rezalet IWF nin bir wikipedia maddesini, Scorpions adlı gurubun 1978 yılı albümü ”Virgin Killer” in kapağını içerdiği için filtresine katması.

Bir başka örnek Finli güvenlik araştrımacısı Matti Nikki‘nin ülkesi Finlandiya’nın filtresine takılması. Matti’nin suçu İsveç ve Finlandiya’nın blok listesini ele geçirip, analiz etmesi. Bu analize göre listede yer alan 1047 sitenin yalnızca 37 sinde illegal içerik vardı.

Tüm bu örnekler bize interneti filtrelemenin son derece inefektif bir metod olduğunu ve asıl problemin kaynağına yönelmektense ıvır ve zıvır ile vakit geçirildiğini gösteriyor.

1996 senesinde kullanmaya başladığım internette, özel hayatımda surf yapma alışkanlığım dışında, diğer blogumda yazacağım kaynakları araştırırken de oldukça cesur bir şekilde her türlü siteye girip, çıkıyorum. Bu 14 yıl boyunca, genelgeçer adı ile ”çocuk pornografisi”ne rastlamadığımı çok açıkca ifade etmeliyim. Cecilia Malmström’ün de böyle birşeye rastgeldiğini zannetmiyorum. Kaldı ki bu tarz materyallerin yoğun bir varlığından söz etsek dahi, böyle bir gerçeklik halinde, bu suçu işleyen kriminal profilleri daha da yeraltına itip, izlerini sürmeyi zorlaştırmıyor muyuz? 50 veya 500 kişi ekran önünde tecavüze uğrayan çocuklara bakıp mastürbasyon yapacaksa, yalnızca bunun önüne geçmiş oluyorsun. Ve bunun önüne geçmek için demokratik, özgür toplumdan ödünler veriyorsun. Sonuçta tacizciler ve taciz edilenler yine aynı hayata devam ediyor. Asıl benim midemi bulandıran bu riyakarlık, ”dostlar alışverişte görsün”cülük.

Yine de tek bir çocuğun bile tacizinin önüne geçilmesi için çok şeylerden feda etmeye hazır olduğumuzu söylemeye gerek yok herhalde. Ancak demokrasi, özgürlük ve özel hayatın kutsallığından ödün vermemiz gerekmiyor. Zaten işin sevindirici tarafı, buna gerek de yok. Great Firewall of China ve benzeri sistemler, demokratik, özgür ve çağdaş toplumların kendilerine biçtikleri deli gömlekleri olmamalı.

İnternete erişime blok koyma, çocuk tacizi içeren materyali kaldır, kaldırt…

Eğer bu yazıyı beğenip, önemli gördüysen aşağıdaki sosyal medya butonları ile daha çok insana ulaştırabilirsin. Yukarıda bir de Tweet düğmesi var. Hiç değilse ona tıkla.

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler

iPad ne zaman Türkiye’ye gelir? Adamakıllı bir internet bağlantısı ile fiyatı ne olur? Tüm bu sorular insanların aklını kurcalıyor. Bir yandan da okumayı sevenlerin kitap sayfalarına olan düşkünlüğü, ellerinde bir kitabın ağırlığı ve kokusu ile bu zevklerinin tehdit altında olduğunu düşünmeleri gerçeği var.

Ne olursa olsun, önümüzdeki birkaç senede yayımcılığın bu dijital evrimden büyük ölçüde etkileneceği gerçek. 2010 senesini ilerde bu evrimin dönüm noktası, miyadı olarak değerlendireceğimizi söylemek ise iddialı bir laf olmaz.

İpad ve benzeri teknolojik aletler üzerinde yalnızca ”okuma” işini yapacağımızı düşünenler yanılıyor. Fiziki kitabın ağırlığına, kağıt hamuru kokusunun müptelası olan kitap romantikleri için korkutucu olacak belki ama, sevdiğimiz bir yazarın kitabını, her ay  muhakkak aldığımız bir dergideki köşe yazısını interaktif video ve reklam desteği ile pad üzerinden yaşamak mümkün olacak. Okumak değil, yaşamak diyorum, çünkü teknoloji bizi bu yöne doğru hızla götürüyor. Bunun pozitif veya negatif bir değişim olduğunu kesin olarak söyleme cesaretim yok. Henüz herşeyin çok başındayız.

Zinio adındaki San Francisco merkezli şirketin yaptığı işe bir göz atarsanız, yayımcı, yazar ve okur açısından ne büyük değişikliklerin eşiğinde olduğumuzu anlayacaksınız.

Nick Bilton, ”A Peek at an Interactive Magazine for the Apple iPad” başlıklı, New York Times’daki yazısında Zinio‘dan bahsediyor:

Jeanniey Mullen, VIVmag’s chief marketing officer, said that the magazine planned to make every iPad and desktop issue interactive with video and full-motion advertising, including a Fandango HBO “Sex and the City 2″ advertisement and interactive spreads for Kia Motors and Estée Lauder.

While beautiful to look at, and I’m sure fun to interact with, this type of slick interactivity and motion isn’t cheap. Mrs. Mullen said the magazine cost $36 for a yearly subscription of six editions, or $6 an issue.

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler
2. 2010 da En Seksi Dijital Ürünler?
3. Rus Edebiyatı Korsan Olarak E Kitap Okuyucu Tabletlerinde

Entelektüel stimulansını, medya olarak yalnızca gazete ve televizyon gibi tek taraflı komünikasyonu kullanan platformlarda bulmaya çalışan sıradan, normal bir vatandaş için internetin tanımı bu satırları okuyan sizlerden çok farklı. En azından öyle umuyorum.

Bir kere gün geçmiyor ki pedofili, kredi kartı yolsuzluğu, bomba imalatı, satanizm, sızdırılan seks videoları, birlik ve beraberliği zedeleyici yazılar, kişilere hakaret, Atatürk’ü rencide edici videolardan bahsedilmesin.

O yüzden TC vatandaşının gözünde internet ”tüm kötülüklerin anası”. Yoğun bir propaganda var internet aleyhine. Bunu da anlamak zor değil, biraz kafasını çalıştıran bir insan için. Bunların hepsi planlı ve programlı bir çalışmanın ürünü. Amaç insanları korkutup, internetin özgür yapısını kısıtlayıcı yaptırımları birer birer sisteme işlemek.

Çocuğunun istismar edilmesini istemiyorsan, Türkiye’nin dünya internet liginde Suudi Arabistan, Çin, Pakistan, Küba gibi ülkelerle aynı kategoride kabul edilmesine ses çıkarmayacaksın. Çünkü internet başıboş olduğu anda Türkiye Cumhuriyeti bölünüp, parçalanabilir, tecavüzler artar, hergün kendiniz hakkında internette hakaretlere rastlarsınız, sanatçılar açlıktan ölür, kimse müzik yapmaz, kitap yazmaz, film çekmez.

Bu propagandayı yapanları suçlayabilir miyiz? Hayır… Onlar mevcut sistemlerini korumanın derdinde, bildikleri azıcık şeyle, cahilce ve gayet içgüdüsel olarak böyle bir davranışa yöneliyor. Hadi iyi niyetimden dolayı böyle formule edeyim. Şimdi bizi yönetip, interneti regüle etmeye çalışanlar, lobilerden de açık, kapalı rüşvet alıyorlar desem ağır olabilir. Ki bunları da açıklayıp, bombalamanın zamanı gelecek.

Ama ilkönce bu işe kafası basanların, basmayanlara öğretmesi, eğitmesi gerekli. İster propaganda de, isterse bir ideolojiyi paketleyip, allayıp, pullayıp satmak de. Yapılması gereken bu. Bir de korkacak birşeyimiz yok. Ürün çok sağlam. Piyasada dejeneresi, sahtesi, çakması bulunan bir şeyin ta kendisini, su katılmamış halde insanlara satmaya çalışıyoruz. Sonsuz bilgi, bu bilgiye sınırsız ve engelsiz ulaşım, kültürün ve sanatın paylaşımı, eser sahiplerinin köleliğine son vermek, önkoşulsuz bir düşünce ve ifade özgürlüğü.

Demek istediklerimi BBC bu videoda daha nazik bir dille açıklamış.

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler