Vatandaşın Güvenlileştirilmesi Projesine İlişkin Usül ve Esaslar Taslağı, Madde 10 –

Ülkenin ve dünyanın dört bir tarafındaki insanlarla yapacağınız bilgi ve fikir alışverişinizi bir ”beyaz liste” ye bağlı kalarak yapmanızı, STASI sizlere ”tavsiye eder”. Bu beyaz listeye ilişkin kriterler, yine STASI tarafından belirlenmiştir. STASI Beyaz Liste Çalışma Kurulu, Sosyal Mühendislik Bakanlığı koordinasyonunda 11 üyeden oluşur.

Devlet, dünyanın her yerinde kendi insanına bu kadar düşmanken, ondan korkuyorken, aramızda aklıbaşında geçinenlerin eğitimdi, sağlıktı, vırttı, zırttı diyerek yine devletten medet umması, insanlığın gırtlağına amansız bir kanser tümörü gibi çökmüş bu aparatı, “şöyle çalışsa, böyle işlese” diyerek, yurt sathında kendine düşen ve % 0,000002 ye tekabül eden bir oy oranı ile adam etmeye heveslenmesi, buna inanması, bununla kalmayıp tüm bu aldatmacayı kutsallaştırması, günümüz insanının en büyük trajedisi bana kalırsa.

Bu derece insana ve onun özgür iradesine düşmanlık besleyen artniyetli bu aparatın, kendine eleştiri ile yaklaşanları “devlet düşmanı” olarak suçlaması ise kara mizahtan başka bir şey değil. Yok mu bir yer, bir ada? Bağımsızlığımızı ilan edip, onurlu insanlar gibi yaşayalım. Köpekler gibi değil!

National Security? Protecting Kids? Porn Takes the Rap Again

Güvenli İnternet Hizmetine İlişkin Usül ve Esaslar Taslağı

STASI

Anonimliğin ve kişisel bilgilerin her zamankinden daha fazla tehdit altında olduğu bir zamanda, egemen güçlerin hoşuna gitmeyen şeyleri tartışmak, bazı bilgileri paylaşmak, haber iletmek daha da riskli bir hal aldı. Emin olun, ABD nin şu günlerde Cable Gate adı altında yaşadığı ikinci 11 Eylül’ün külleri ortadan kalktığında, yalnızca netdaşları değil, sıradan kullanıcıları da çok çetin günler bekliyor.

Özellikle de bağımsız, özgür medya olarak adlandırdığımız bloglar ve yazarları, kişisel bilgilerinin açığa çıkarılması tehlikesi ile karşı karşıyalar

Tabii yalnızca yönetenlere karşı değil, bir toplumda kendini ve değerlerini tehdit altında gördüğü zaman şiddete ve taciza başvurabilecek grupların veya psikopatların da saldırılarını da es geçmeyelim. Gözlemlediğim kadarı ile Türkiye’de politik görüşünden, cinsiyetinden, cinsel eğiliminden veya toplum genelininin haz etmediği görüşleri ifade etmesinden dolayı hedef altında olan blog yazarları var. Cinsiyetinden dolayı derken, özellikle kadın ve eşcinsel blog yazarlarının hakaret, tehdit ve tacize uğradıklarını sık sık görüyoruz.

Bu tip tacizlere ve arkasındaki psikopat karakterlere, Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Özgür Uçkan, FriendFeed’de, Saplantılı Sanal Takip / Sanal Taciz [Cyberstalking] başlıklı feedinde değindi.

Peki blog yazarları ve hatta normal internet kullanıcıları, bu tip özel şahıs ya da egemen güçlere karşı kendi özel bilgilerini nasıl koruyabilir, peşlerine düşebilecek güçlere ve tacizcilere karşı ne gibi şaşırtma yöntemleri kullanabilir?

Problogger adlı blogda çok ana hatları ile konu işlenmiş. Anonymous Blogging 101: a Quick and Dirty Primer başlıklı yazıyı boş vaktinizde şöyle bir okuyabilirsiniz. Burada ben biraz daha detaya gireceğim.

Anonim bloglamak için yapılması gerekenleri maddeler halinde sıralayayım ilk olarak

1- Kimlik. İlk ve en kolay yapılabilecek olan, bir rumuz altında blog yazmayı tercih etmek olmalı. Bunun yanında yine kimliği açığa çıkarıcı aile, iş, işyeri, doğum tarihi, bir yolculuk öncesi o yolculuğun yapılacağı yer ve kullanılacak ulaşım aracı konusunda tanımlayıcı bilgi vermekten mutlaka kaçının.

Rumuz kullanmak çoğu blog yazarı için cool bir faktör olsa da; Jean D’Arc, Zübeyde Hanım, Zeus, PinkFreud gibi rumuzların, ‘rumuz’ olduğu çok belli. O halde bunların yerine telefon rehberinden bulacağınız veya kafadan uyduracağınız gerçeğe yakın isimler, yanıltıcı olmak konusunda daha etkili olur. Bir tavsiye olarak vermeyeyim ama düşmanınız varsa, onun ismini bile kullanabilirsiniz. (Bunu söylemediğimi farzedin!)

Ayrıca bunun bir ötesi olarak, hakkınızda yanıltıcı bilgiler vermenizi, hatta bunları yaymanızı öneririm. Bu taktiği defansif ve ofansif olarak ikiye ayırabiliriz.

Defansif önlemler, kimliğinizle ilgili ‘aranırsa bulunabilecek’ yanıltıcı bilgileri blogun içinde, bloga ait iletişimde kullandığınız maillerin açılmasında ve iletişiminizde kullanmak.

Burada benim kullandığım yöntemlerden biri şu:

2 ayrı blogum için 4 adet mail adresi kullanıyorum. Bu 4 mail adresinin hiçbirini kendi adımla almadım. Çok yakınlarımla ve ailemle olan iletişimim için kullandığım 5. mail adresinde dahi yalnızca aile içinde kullanılan ortanca adımı geçiriyorum. Bunu defansif korunma olarak adlandıralım. Ancak bir de ofansif korunma var.

Ofansif korunma ise, bu yanıltıcı bilgileri, arayan birinin muhtemelen bulabileceği yerlere bırakmak.

Bunu biraz daha açayım. Sizin hakkınızda bilgi arayacak birinin ilk bakacağı yer Google. Burada da ilk çıkacak sonuçlar ya Facebook hesabınız (varsa) ya da çeşitli internet forumlarında bıraktığınız yorumlar. Forumlar özellikle önemli. Çünkü user generated content ile sürekli yenilendiklerinden, arama sonuçlarında üst sıralarda görünüyorlar. Öyleyse ilk yapacağınız iş, rumuzunuzla veya uydurma isminizle bir Facebook hesabı açmak. Daha sonra, belki de Facebook hesabı açmaktan daha da önemlisi, internette ilgi alanınıza göre çeşitli forumlarda ‘sahte’ isminizle konu açmak veya yorum bırakmak. Tüm bunları yaparken bir küçük tavsiye daha. İletişimde kullandığınız mail adreslerinin de google’da ‘searchable’ yani ‘aranabilir’ olduğunu unutmayın. Bu bir dezavantaj veya avantaj olarak da görülebilir. Nasıl kullanacağınız sizin becerinize ve taktiğinize kalmış.

2- Anonim blog hizmetleri. Uydurma isimle aldığınız gmail adresi, size google’ın blogger hizmetini de açıyor. Ancak blogunuzu wordpress üzerinde ve kendi sunucunuzda kuracaksanız, her şeyden önce bir Alan Adı’na (domain) ihtiyacınız var. Türkiye’deki domain kaydedicilerin yaptığını zannetmiyorum ama özellikle ABD den satın aldığınız Alan Adlarını, yıllık küçük bir ücret karşılığı ‘private’ yapmanız mümkün. Bu durumda isminiz ve iletişim bilgileriniz Whois’de çıkmıyor. Ben NetworkSolutions’u kullanıyorum. Yıllık 9,99 dolara, alanadı bilgilerimi gizliyor.

Bu yukarda saydığım 2 madde, eğer gizli belgeleri açığa çıkarmayacaksanız, peşinize profesyonel ajanlar takmayacaksanız sizi gayet iyi idare eder. Fakat bilginiz olsun diye daha da ilerisini yazayım buraya.

3- Tüm internet haberleşmenizi ve de özellikle bloglamanızı anonim kılacak teknolojileri öğrenmek, uygulamak. TOR  kullanmak. TOR konusunu yazının sonunda detaylı olarak vereceğim. Ancak ilk ve basit olarak vereceğim tavsiye, blog yazılarınızı ‘offline’ olarak yazmanız. Daha sonra USB hafızaya aktardığınız yazıları bir internet kafede blogunuza geçirebilir ve publish tuşuna basabilirsiniz. İşlem bittikten sonra tarayıcının ‘history’ sini ce cache’sini temizlemeyi, gideken de USB hafızayı yanınıza almayı unutmayın.

4- Yaymak istediğiniz içeriği yaydıktan sonra blogunuzdan o içeriği kaldırmak. Bunun için Pingomatic hizmetini kullabilirsiniz. Yaymak istediğiniz içeriği publish tuşu ile yayımladıktan sonra, manuel olarak Pingomatic yoluyla çok sayıda blog arama motoruna kaydettirmek mümkün. 5-10 dakika içinde blog yazısı indekslendikten sonra blogunuzdan o girdiyi kaldırın. Blog yazınız uzun ve indekste yer alan özetten fazlasını mı yaymak istiyorsunuz? Bir sonraki maddeye bakın!

5- PiratePad kullanın. PiratePad, İsveç Korsan Partisi, PiratPartiet’in bir hizmeti. Tamamen anonim olarak PiratePad üzerinde bir doküman oluşturuyorsunuz. Bunu bir blog post olarak düşünmek de mümkün. Ekranın sağ üst köşesindeki ”Create A Pad” tuşuna basarak oluşturduğunuz bu doküman, yalnızca kendine ait benzersiz bir kimlik numarası alıyor. (Unique ID)

Blog yazısının başlığı ile beraber bu Unique ID yi twitter ile yayabilirsiniz. Örneğin bu yazıyı tamamen PiratePad’e kopyalayıp tweetlemeyi düşünüyorum. Dokümanın linkine tıklayanlar PiratePad’da bu yazıyı okuyabilir, altına görüşlerini yazabilir, hatta birbirleriyle chat yapabilirler. (Ben yalnızca dokümanı okuma hakkının verildiği linki tweetleyeceğim. Bunu ‘share link’ yaparken seçebiliyorsunuz) Bundan başka, yalnızca dokümanın oluşturan kişinin seçecebileceği bazı okurlar ise doküman üzerinde değişiklik bile yapabilir.

Şimdi de en zevkli ve en güvenli yöntemlerden biri olan Tor üzerine üç beş kelime sarfedelim.

Anonim Bloglamak ve Anonim Surf Yapmak İçin TOR Kurulumu

Movements.org, How To Blog Anonymously using TOR adlı makalesinde detaylıca anlatmış. Kısaca ve Türkçe olarak buraya alayım. Ayrıca LifeHacker’ın Create a TOR Button in Chrome for On-Demand Anonymous Browsing başlıklı makalesi de çok açıklayıcı.

Yazmıyor ama, asla ve asla IE kullanmayın tarayıcı olarak. Firefox veya Chrome tercih edilmeli. Bazı kaynaklarda verilen tavsiyelere göre bu tarayıcılarda Java kapatılmalı.

Tor’u, kullandığınız işletim sistemine göre (Windows, Apple OSX, Linux, Unix, iPhone, Android) indirip, kurun.

Chrome kullananlar; bir sonraki adıma geçmeden önce Proxy Switch’i buradan kurun.

Daha sonra istediğiniz zaman kaldırıp indirebileceğiniz Tor kalkanını tarayıcınıza bir buton olarak yerleştirin. Chrome için uygulama burada. Eğer Firefox kullanıyorsanız, burada.

Tor’u, eklediğiniz butondan ‘on’ moduna getirerek çalıştırın.

Daha sonra gmail, Hushmail veya RiseUp gibi hizmetlerden Tor ‘on’ modunda iken hesap açın.

Bu edindiğiniz hesapla wordpress.com’dan, yine TOR ‘on’ olarak bir blog açın.

Bir ihtimal, blogunuzu kendi sunucunuzda kurmak istiyorsanız, tavsiye edebileceğim iki çok güvenli hosting servisini de vereyim.

Bir tanesi, bugün için wikileaks’in de sunucularının bir kısmını barındıran Bahnhof. Görüyorum ki sitesinden İngilizce kullanmıyorlar. Ama bu demek değil ki yurtdışından müşteri kabul etmiyorlar. Buradan iletişim kurabilirsiniz.

Bir diğer hosting firması, sizlere şiddetle önerebileceğim, ifade özgürlüğüne son derece önem veren, en uçlarda siteleri barındıran, The Pirate Bay’in de teknik altyapısından sorumlu olan kişilerin sahibi olduğu PRQ.

Bu yazı, paylaşımın sonucunda okurlardan gelecek bilgiler doğrultusunda değiştirileceği için bir bitiriş yapmayı gerekli kılmıyor.

People and web addresses:

JA – Julian Assange. Founder of Wikileaks http://www.wikileaks.com

AA – Anna Ardin. One of the women accusing JA. Spokeswoman for ”Broderskapsrörelsen” (”The Brohterhood Movement” which is the Christian wing of the Social Democratic Party) AA´s cousin Mattias is Lt Colonel with the Swedish peace keeping forces in Afghanistan. http://www.socialdemokraterna.se/broderskap

SW – Sofia Wilén. The second woman accusing JA. Lives in the town of Enköping, 50 miles north west of Stockholm. Since all police reports about her are classified, the identity of this woman has not been 100% verified.

http://www.inmalafide.com/2010/12/08/anna-ardin-sofia-wilens-contact-information-and-addresses/

MHK – Maria Häljebo Kjellstrand, duty prosecutor in Stockholm City. Her husband works as a legal expert to Minister of Justice Beatrice Ask.

EF – Eva Finné, Chief Prosecutor.

CB – Claes Borgström. Legal representative of AA och SW

LS – Leif Silbersky. Legal representative of JA until Sep 7.

BH – Björn Hurtig. Legal representative of JA from Sep 7.

MN – Marianne Ny. Head of the Public Prosecutor’s Office; Development Unit in Gothenburg. Handles the appeal from CB.

Prosecutors office: http://www.aklagare.se/ (Some statements regarding JA are in English).

Background:

JA is on a longer stay in Sweden for various reasons. Among other things, he will speak at a “Brotherhood” seminar. AA handles JAs invitation and is in contact with JA before the visit. It is generally believed that JA spends his first nights in AAs apartment in Stockholm. (Fri, Aug 13 – Mon, Aug 16?). Probably even Wed night, Aug 17 – Friday, Aug 19. AA is probably working outside of Stockholm some of these days.

Friday Aug 13:

During this night (or maybe during the night between Saturday and Sunday), the incident that makes AA report JA to the police, occurs.

Saturday, Aug 14:

- JA delivers his speech at the Brotherhood seminar. SW acts as a photographer during the seminar although it seems as she has not been invited as a photographer. SW manages to get invited to the lunch (with JA) held after the seminar.

- JA och SW hang out in the afternoon.

- Crayfish party in the home of AA in the evening. Participants:

AA
JA
Possibly: Pirate Party member 1 (The Pirate Party is a small, Swedish Political Party).
Possibly: Pirate Party member 2
Possibly journalist 1
Possibly journalist 2
Perhaps a few more persons.

Monday, Aug 16:

JA travels by train with SW to Enköping and stays the night in her home. During the night or in the morning, the incident that makes SW report JA to the police, occurs.

Wednesday, Aug 18:

AA and SW – who have not met before according to their own statements – get in touch during the day (or maybe during Thu, Aug 19). Then the following happens:

Friday, Aug 20:

- During the afternoon (possibly around 2 p.m.) AA and SW enter the Klara Police Station in central Stockholm to discuss some things they say they have experienced while being with JA.
- The police officer handling the case creates one report concerning rape involving SW and one concerning molestation (which is not necessarily a sexually related crime in Sweden) involving AA..
- Rumours say that AA claims that JA intentionally broke a condom. (Later, JA denies this while being interrogated by the police).
- MHK decides to arrest JA in his absence for one count of rape and one count of sexual molestation.
- Within hours, someone leaks information about MHKs decision (including JAs name) to tabloid ”Expressen”.
- Against good practice, MHK confirms the story when a reporter from Expressen calls her. Her excuse seems to be that she got the impression that Expressen already knew all the details, and thus, she might just as well confirm(!).
- Within 24 hours, the story is in the media all over the world.
- The soruce/leak is still unidentified.
- Perhaps SW takes a test for some diseases.

Saturday, Aug 21:

- Chief prosecutor EF cancels the arrest warrant for JA. Says EF: “I do not believe that there is any reason so suspect him of rape”. The report on molestation remains, but it is now unclear whether it is considered sexual or not..
- http://www.aklagare.se/Media/Nyheter/Anhallen-i-sin-franvaro/

Tuesday, Aug 24:
- Attorney Claes Borgström (CB) is suggested as legal representative of AA and SW.
- Attorney Leif Silbersky (LS) is suggested as legal representative of JA
- At http://rebellabloggen.wordpress.com/2010/08/24/wikileakshjaltar-kan-ocksa-gora-puckade-saker/ (a blog for young feminists from the social democratic party) blogger Sara Gunnerud publishes what seems to be AAs version of what happened. It gives the impression that JA has had unsafe sex against AAs will. And that AA and SW went to the police to find out if it possible to force JA to take a test för sexually transferred diseases (STD). Sara Gunnerud also gives a negative description of JAs attitude towards women. But she gives praise to Wikileaks.

Wendesday, Aug 25:

- EF issues a statement where she announces that a preliminary investigation concerning one count of molestation (the word “sexual” is not mentioned) will be opened.
- As to the rape charges, EF says that she does not question the information delivered by SW, but that this information is such that there is no suspicion of rape at hand. Link: http://www.aklagare.se/Media/Nyheter/Beslut-i-Assangearendet-onsdag/
- In conversation with LS, JA says that he is completely innocent both from a legal point of view and from a moral one. He also adds that he has already suffered “enormous damage” from what has occurred.

Friday, Aug 27:

- Just before swedish authorities close their offices for the weekend, CB delivers an appeal of EFs decision. CB now requests that JA be charged with two counts of rape, one against AA and one against SW

Sunday, Aug 29 – Tuesday, Aug 31:

- According to Swedish newspaper Resumé, the first hint to tabloid Expressen came by SMS from a source which is yet to be identified. The SMS was delivered to free lance photographer Stefan Söderström who was at the governmental residence of Harpsund for a gathering with the Swedish government. Also at Harpsund was political journalist Niklas Svensson who works for Expressen. Svensson informs Expressen reporter Diamant Salihu, who digs up more information by contacting at least one other source. Then he calls duty prosecutor MHK who, inexplicably, confirms the fact that JA is arrested in his absence.
- According to a stubborn rumour from several sources, the incident between SW and JA should be that they had unsafe sex. It is not known whether, or in which way, safe sex had been agreed upon between the parties.

Monday, aug 30:

-JA is interrogated about the molestation charge against AA (but not about the rape charges). The charge seems to be that JA deliberately made a hole in a condom. JA denies doing so. Expressen publishes parts of the interrogation: http://www.expressen.se/nyheter/1.2118961/har-ar-forhoret-med-assange-ord-for-ord

Wednesday, Sep 1:

- The case has now been handed over to the Public Prosecutor’s Office´s “Development Unit” in Gothenburg, where the head of the department, Chief Prescutor Marianne Ny (MN) decides to reopen the preliminary investigation of one count of rape (against SW) and that the preliminary investigation of one count of molestation (against AA) is to be reopened and expanded to include “all events” in the police report.
http://www.aklagare.se/Media/Nyheter/Overprovningsbeslut-i-Assangearendet/

Friday, Aug 3:

- SW is interrogated a second time about the alleged rape.
- MN and her assistant prosecutor go through all existing material

Monday, Sep 6:

- JA requests that his legal representative LS be replaced by attorney Björn Hurtig (BH).

Tusesday, Sep 7:

- JA is granted the switch from LS to BH.

Saturday, Sep 11:

In an interview in the legal newspaper “Dagens Juridik” (a low profile newspaper for the legal community), BH says that his client has received a very unfair treatment from the authorities and that he will surely demand compensation from the state. http://www.dagensjuridik.se/2010/09/hurtig-assange-kommer-vilja-krava-kompensation-av-staten

Got to have a little fun, too: Have you noticed the fact that the Christian Wing of the Social Democratic Party has the word “Brotherhood” in its name? No sisters allowed?

Prepared by DeLorean

Geleneksel medya mensuplarının, benim gibi sıradan vatandaşların ve de devlet adamlarından bazılarının Wikileaks’in ne olduğu ve olmadığı, hangi tarafta durduğu, ideolojisi ve yöntemleri konusunda bazı kafa karışıklıkları içinde olduklarını gözlemliyorum.

Collateral Murder sızıntısı olduğu zaman her şey bu kadar birbirine girmemişti. Bu seferki Cable Gate adlı sızıntının içerdiği doküman sayısı 250 bini aşıyor ve Collateral Murder’daki kadar sınırlı bir hedefi kapsamıyor. Belki de bu yüzden, sızıntının üzerinden az zaman geçmesine rağmen kafalarda oldukça fazla soru işareti belirmeye başladı. Aslında şöyle bir geriye yaslanıp, Wikileaks’in genel duruşuna baksak, belki de bu içine düştüğümüz karmaşıklığı aşabileceğiz.

Bir kere Wikileaks’in ismindeki ”wiki” bizlere tabii ki bir yerde wikipedia’yı çağrıştırıyor. Ancak bu wikiye katkı yapan kişiler sıradan insanlar değil. Ellerinde şu veya bu şekilde bazı güçler tarafından gizli tutulmak istenen belgeler bulunduran kişiler bunlar. Wikileaks, bu enformasyonun özgür ve şeffaf bir biçimde sunulduğu bir enformasyon kanalı izlenimi veriyor. Bu yanlış değil. Ancak bu kadar tek yönlü bakamayız.

Wikileaks, Geleneksel Medyaya Araştırmacı ve Tarafsız Yayıncılık İlkesini Getirmek İstiyor

Görmemiz gereken önemli bir unsur, Wikileaks’in araştırmacı habercilik (Investigative journalism) dediğimiz habercilik idealine inanan, önem veren bir organizasyon olduğu.  Wikileaks’e göre bugünkü medya artık bu idealden sapmıştır. İşte bu nedenle araştırmacı ve sorgulayıcı haberciliği geri getirmek, geleneksel medyayı buna zorlamak gibi bir misyonu üzerinde gördüğünü rahatlıkla söyleyebiliriz.

Bazı ülkelerde haber kaynaklarının anonimliği garanti edilemiyor medya tarafından. Yasalar buna elvermiyor ya da görünüşte elverse de pratikte elvermiyor.

Ayrıca elinde sansasyonel bilgilerle Washington Post’a, Le Monde’a veya Hürriyet’e başvuran bir kişi, sözkonusu gazetelerin bu haberi yapacağından da emin olamaz. Çok sık verdiğim bir örnek ama, Türkiye’deki gazeteler daha kendi bağlı bulundukları yayın kuruluşunda yayımlanmayacak canlı spor karşılaşmalarını dahi haber olarak vermiyorlar. Bir Avrupa Kupası gecesi öncesinde, Türkiye’nin en çok satan gazetelerinin spor sayfalarına bir göz gezdirin bakalım. Maçın verileceği kanalı bulan olursa bravo!

Bu az veya çok dünyanın her ülkesinde biraz böyle oldu artık. Gazetecilik okullarında consequence neutrality okutuluyor. Ancak branşta ‘kesinlikle uyulması gereken’ bir ilke olarak görülmekten çok, bu prensibin üzerine boş laflar döndürülüyor. Consequence neutrality kısaca, habercinin bir haberi yaparken elinde ne bilgi varsa paylaşması, Vereceğiniz haberden A nın çıkar sağlayıp, B nin zarar görecek olması sizi ilgilendirmez haberci olarak.

Wikileaks Geleneksel Medyanın Yerini Almaya mı Çalışıyor?

FriendFeed’de tartışırken biri şöyle dedi:

Wikileaks bunları sızdırdı ama halka ulaşması için yine konvansiyonel/geleneksel medyaya ihtiyacı var

Bir yerde yanlış değil. Wikileaks’in araştırmacı habercilik idealine inanan, önem veren bir organizasyon olduğunu yukarda söyledim. Ama ”bir organizasyon” dedim, klasik anlamda bir medya kuruluşu değil. Evet medya değişiyor, şartlar farklılaşıyor. İnternet medyası, bildiğimiz geleneksel medyadan tamamen ayrı dinamiklere sahip bir medya.

Ancak şu anda Wikileaks, geleneksel medyanın bir partneri, ortağı, leverantörü, aracısı…  Zincir şöyle çalışıyor genel hatlarıyla:

Enformasyonu kaynağından sızdıran kişi, kendi güvenliğini tehlikeye atmadan bu enformasyonun yayımlanmasını ve dağıtımını aracı olarak Wikileaks’e bırakıyor. Wikileaks ise ”güvenilir ve tarafsız” olmak  konusunda kendine bir profil oluşturmuş durumda. Dokümanların güvenilirliliği, inanılırlılığı wikileaks bünyesinde araştırıldıktan sonra enformasyon belli bir düzenleme ile ama yine de çiğ olarak,  (işlenmek üzere) geleneksel medya kuruluşlarının önüne sunuluyor. Bundan sonra top onlarda.

Top onlarda ama bazı medya mensuplarının topun kimde olduğunu ve o topla ne yapacaklarını hala anlamamış olduklarını görüyoruz. Eğer anlamazlıktan gelmiyorlarsa…

250 bin küsür doküman içinden Türkiye’yi ilgilendirenler daha ilk saatlerde belli oldu. Buna rağmen sızıntının üzerinden günler geçtiği halde  ’‘Erdoğan’ın İsviçre banka hesapları” ne Milliyet, ne Hürriyet, ne Radikal, ne Cumhuriyet, ne de çok satmakla, birinci olmakla böbürlenen gazetelerde derinlemesine işlendi.

Yine spesifik olarak Hürriyet Gazetesi’ni alacak olursam, banka hesaplarını haber yapmazken, internet sitesinde başbakan Erdoğan’ın ”ispatlamayan alçaktır, yabancıların attığı çamura inanıp benden şüphe duyanlar vatan hainidir” temalı, 1 koca sayfalık açıklamasını koymuş.

Tabii başbakanın kaçırdığı nokta, Wikileaks’in bir şey ispatlamak durumunda olmaması. Çünkü Wikileaks iddia eden taraf değil. Amerikan diplomasisinde konusu geçmiş bir konuyu olduğu gibi ortaya koymaktan başka bir şey yapmıyor. Burada üzerine görev düşenler, geleneksel medyanın mensupları. Böyle bir şey var mı, yok mu araştıracaklar, iddialarda bulunacaklar.

Gel gör ki, kolları sıvayıp işe koyulacaklarına paranoyanın esiri olup, Wikileaks’i yeni dünya düzeninde siyonist oyunun bir parçası olarak veya ABD ye hizmet eden bir organizasyon olarak görmek, eski medyanın bir kesiminin kendi ezberlerini bozamadıklarını gösteriyor.

Vietnam’ın üzerinden 40 yıl geçti. Yine de her açıklayamadığı, anlayamadığı olayın arkasına fundamentalist dindarların inançlarını koyup, o dar pencereden bakması gibi, ‘Amerika’ yı koyarak işin kolayına kaçmaları biraz kabak tadı verdi açıkcası.

Sonuç olarak bu bağlamda Wikileaks ile geleneksel medyayı ayırmak gerekli.  Geleneksel medyanın yapması gereken bazı temel ve önemli şeylere kendisi soyunmuştur Wikileaks, ancak şu anki haliyle geleneksel medyanın yerine oynamıyor bana kalırsa. Ama onlara yer gösteriyor mu? Evet! Habercilik dediğimiz köklü ancak amacından sapmış bir kuruma durması gereken çizgiyi gösteriyor. Ancak yeni ve öncüsünün kendisi olduğu bir alanda ona kendi durduğumuz yerden, çok sağlam analizler yapmadan görev biçmenin sağlıklı olmadığını düşünüyorum.

Wikileaks yeni medya mı olacak diye sormadan önce, ilk olarak elimizdekileri ne yapacağımıza bakalım. Hatta kendileri baksınlar…

Şu soruları sorarak başlayabilirler:

- Milyar dolarlık medya plazalarımızın matbaaları, bağışlarla ayakta duran bir internet sitesinin yayınladığı haberleri basıyor. Bu bizi rahatsız ediyor mu? Yoksa böylesi daha mı konforlu?

- Yukardaki soruya bağlı olarak; eğer bu durumdan bir rahatsızlık duymuyorsak, ilerde kağıda basılı haberin devri geçtiğinde bizim de devrimizin geçeceğini kabul ediyor muyuz? Böyle bir risk varsa bunu değiştirmek için bir şeyler yapmamız gerekiyor mu?

- İnternet sitesinden aldığımız bilgileri aynen basmak yerine içini biraz da biz doldurup, konuları genişletip, araştırmalarla zenginleştirebilir miyiz? Ve hatta o bilgileri çürütebilir miyiz? Böyle bir planımız var mı, yoksa yalnızca matbaa görevi görmekten memnun muyuz?

Wikileaks’in Enformasyon Kaynağı Olarak Sorumlulukları

İlk bakışta biraz önce söylediğimle çelişir gibi duracak belki ama, Wikileaks’in soyunduğu misyon ve geleneksel medya ile belli ölçüde pragmatizme dayanan bir alışveriş içinde olması, ona bir anlamda bazı habercilik ilkelerine uymak zorunluluğu da getiriyor.

Belki hatırlamıyorsunuz, ancak Afganistan Savaşı ile ilgili dokümanları sızdırdıklarında bazı isimler de açığa çıkmıştı. Bu dokümanları geri çektiler ve yayımlanması ile hayati tehlikeye atılan isimleri kaldırdıktan sonra yeniden sızdırdılar. Ayrıca bugün için Wikileaks eline gelen her enformasyonu da sansasyonel olsun diye salmıyor ortalığa. Fundamentalist bir habercilik anlayışı ile enformasyonun inandırıcılığı ve doğruluğu araştırılıyor. Ayrıca yeni bir neslin, türün öncüsü olarak Wikleaks’in kendi yaptığı işlerden yeni tecrübeler edinip, henüz ”öğrenme aşamasında” olduğunu bile söyleyeniliriz.

Wikileaks Politik Olarak Nerede Duruyor?

Wikileaks’in görüşü şu:

Enformasyon savaşında, dünya devletleri ve onların istihbarat birimleri, sıradan vatandaşa karşı zaten üstündüler. Bu eşitsizliği düzlemek lazım. Bunu da biz yapacağız, bunun için çalışacağız. Biz sade vatandaşın yanındayız. Medya şirketlerinin, kartellerin, lobilerin hizmetinde değiliz. Gerçeklerin tarafsız bir şekilde ortaya serilmesini istiyoruz.

Bunun  politik bir duruş olmadığını söylemezsiniz.

Benzer politik duruş hangi grubun belirgin özelliğiydi bugüne kadar? İlginçtir, sosyalist devletlerde değil ama sosyalist olmayan ülkelerdeki sol gruplar bugüne kadar özgürlüğün, sade vatandaşın yanında olan gruptu.

Ancak bakın Wikileaks ‘in kurucusu Julian Assange ne diyor?

WikiLeaks is designed to make capitalism more free and ethical

Hoppala! 40 yıllık ezber bu kadar kolay mı bozulacak? Ne kadar zor, ne kadar kolay bozulur bu ezber bilmiyorum. Ancak bu ırmağın yönünün değişmeyeceği daha kuvvetli bir ihtimal.

Son olarak;

Wikileaks, Julian Assange değil

Organizasyonda çalışan bir sürü insan var. Son dönemde organizasyonun, Assange’ın kişisel profili çevresinde değerlendirilmesinin hem avantajları, hem de dezantajları olacaktır. Daha şimdiden organizasyon kendi içinde bazı hesaplaşmalar olduğu biliniyor.

Detayları henüz fazla bilmemekle birlikte, Assange’ın taciz ve tecavüz iddiaları ile İsveç’de yaşadığı problem, organizasyon içinde belli ağırlığı olan İzlandalı kadın aktivist Birgita Jónsdóttir’in başını çektiği bir grup tarafından ayağının kaydırılması için gerekli kaygan zemini sağlayabilir. Eklemekte fayda var, feminist olan Jónsdóttir geçen sene İzlanda’da striptiz kulüplerinin kapatılması için aktif biçimde çalıştı ve başarılı oldu. Meclise önergeyi veren kişiydi de aynı zamanda. Tecavüz davası ile birlikte tartışmaya açılan Assange’ın ”kadınlara bakış açısı” henüz söylentilerden ibaret olsa da  Jónsdóttir & co tarafından mutlaka aleyhine kullanılacak.

Bak seeeen! Demek Ahmedinecad’ı Hitler’e benzetiyormuş Amerikalı diplomatlar? Mother Russia’nın karizmatik lideri Putin ise bildiğin Alfa erkeği imiş. Hani şu kokteyllerde tüm kadınların şampanya kadehini dudaklarına götürürken eşlerinin yanında gözucu ile kestikleri erkeklerden…

Bize dokunur tarafında ne var? Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın İsviçre’de 8 ayrı banka hesabı olduğu bilgisi mi? Bu bilgiyi bulmak için dokümanların verildiği linkleri kendi elinizle taramanız gerekiyor. Dün Türkiye medyasının bir nabzını yoklayayım dedim. Hürriyet gazetesi, Wikileaks’i manşete koymuş internet sitesinde. Altını da gak-gukla doldurmuşlar ama başbakanın İsviçre’deki 8 ayrı banka hesabını ‘es geçmişler’. Belki Wikileaks’de olmayan bilgiye, yani Erdoğan’ın o hesapları, hesap işletim ücreti alınmasın diye boş tutması bilgisine Hürriyet sahip olduğu için bu yalan haberi vermek gereği duymamıştır.

Dünya için Wikileaks’in bu yeni sızıntısı belki yalnızca bir keçi boynuzu tadında. Ancak o keçiboynuzundan tadı almak için geleneksel medyayı kullananlar yine samanla geviş getiriyor. Kendi işini kendin görmen lazım bu devirde. Bırak ihtiyar babacığın evdeki kanepesinde gözlüklerini takıp gazetesini okusun, kumanda aleti ile tv kanallarını gezsin. Nasılolsa bir süre sonra ilgisi dağılacaktır.

Başbakan Erdoğan, Libya’ya gitmek üzere tayyareye binmeden önce basına demeç veriyor. ”Site önce eteğindekileri döksün, sonra ciddiyetine bakarız’’ diyor. Çünkü Wikileaks’in ciddiliği tartışılırmış.

Başa bakan birinin, senin ihtiyar babanın kanepesinde yaptığı gibi olan biteni basından takip etmesi ne kadar doğru bilemem. Sonuçta eski medyaya demeç veriyorsun. Bir şeyleri bilmiyor olman, bir şeyleri bilmeyen insanlara hitab ettiğin için sorun yaratmaz. Ancak en azından bu sızıntının ABD de devlete çalışan 3 milyon insanın kullandığı bir intranetteki bilgilerin dökümü olması, başbakanın wikileaks’e giydirmeye çalıştığı troll gömleğine uymuyor. Yani burada 251 287 adet dokümandan bahsediyoruz.. 261 276 536 kelime. ”Boru değil” desem, avam kaçar mı? Kimse ‘gayr-i ciddi’ olmak için bu kadar zahmete girmez galiba.

Dediğim gibi.. Dikkat çekecek bir bilgi yok bu sızıntıda. Hepsini incelemedim tabii ama bizim yerimize inceleyenlerin de bir şeye rastlayacakları şüpheli. FriendFeed’e gizli gruplar patlatıldığında daha juicy details çıkıyor ortaya.

Ancak bu, devlet-vatandaş ilişkilerinde bir devrim sürecinden geçtiğimiz gerçeğini değiştirmiyor. Bence Wikileaks’in her yaptığı sızıntıyı ayrı bir tarafa, oyuna getirdiği yeni kuralları da başka tarafa koyup değerlendirmek lazım.

Saklayacak bir şeyin yoksa, korkacak bir şeyin de yok! Seni görüyorum...

Burada devletlerin ve devlet adamlarının, diplomatların bir prestij, itibar kaybı sözkonusu. Zaten bu sızıntının içeriğinden öte, yapılmış olması rahatsızlık verici olmalı ki Wikileaks, ‘birileri’ tarafından DoS saldırıları ile zaman zaman erişilemez hale getirildi geçtiğimiz günlerde. Bazı ülkeler bununla yetinmeyip, erişime engel koydular. Fakat 251 287 adet doküman, kopyalanabilir haliyle torrent olarak duruyor ortalıkta.

Hani devletler vatandaşlarının haberleşmesini dinlerken ‘saklayacak bir şeyin yoksa, korkacak bir şeyin de yok’ mottosunu kullanıyorlar ya! Halk şimdi aynı motto’yu çevirip sokuyor, devreye…

İsveç dışişleri bakanı çok rahatsızmış. Diplomatların işini zorlaştırırmış bu tip şeyler. Artık devlete çalışan insanlar arasında bir tane hoşnutsuz kişinin olması bile pantolonun düşüp, kıçın açıkta kalması için yeterli. Poponun güzelliği, yuvarlaklığı, ısırılabilirliliği veya sivilceleri çok da önemli değil galiba. Bırakın da pantolonu düşürenin utancından keyif çıkaralım.

DDR de (Deutsche Demokratische Republik) huzur ve güven ortamı, devletin müreffeh olması ve kendi devamını güvence altına alması demekti. Ancak Teb’a bunun bedelini, sürekli gözetim altında tutulup, izlenmeden ötürü duyduğu çıplaklık hissi ve kendisinin sürekli bir şeyden şüpheli görülme durumu ile ödüyordu. Düşünün ki bunun rövanşını vermek 20 sene aldı. Bunda Wikileaks’in emeği büyük ..

Bırakın Reyis üşüsün şimdi. Zatürre olup geberir belki.

Çocuk pornografisine karşı internette bir bloklama filtresi oluşturmanın hiç de efektif bir yöntem olmadığı ile ilgili oldukça detaylı bir yazım vardı. Eğer bakmadıysanız, bu yazıyla birlikte onu da okumanızı tavsiye ederim.

Her şeyden önce, Çocuk Pornografisi içerdiği şüphelenilen internet siteleri, uzmanlar tarafından, uluslararası olarak çerçevesi belirlenmiş, çocuk pornografisinin tanımını yapan standartlara bakılarak değerlendirilmeli. Sözkonusu sitenin gerçekten Çocuk Pornografisi kategorisinde olduğu kesinleştikten sonra da alınacak en etkili önlem, bu sitenin yayından kaldırılması olmalı. (Türkiye’de bir sitenin filtreye takılması için çocuk pornografisi içermesine gerek yok. Playboy bile sokakta satılıyor ama internette erişime engelli!). Yoksa site ile ilgili bilgileri bir filtreleme listesine yazdıktan sonra o dosyanın bir daha kapağını açmamak ne kadar çözüm olarak kabul edilebilir?

Bu konuda çok çarpıcı bir çalışma, Alman AK Zensur (Arbeitskreis gegen Internet-Sperren und Zensur) adlı insiyatif grubundan geldi. İçinde İsveç’in de bulunduğu Kuzey Avrupa ülkelerinin ortaklaşa oluşturduğu internet çocuk pornografisi filtresinde adları geçen 167 siteyi mercek altına yatıran AK Zensur’un vardığı sonuçlar gerçekten ibretlik. Bu çalışmayı gözardı etmek, çocuk pornografisi suçuna ortaklık etmek değilse nedir? Kararı okuyanlara bırakıyorum.

* Sansürlenen, filtrelenen, kara listeye alınan 167 sitenin yalnızca 3′ü çocuk pornografisi içeriyor.

* İllegal materyal içeren bu üç siteden ikisi, yalnızca Kuzey Ülkeleri’nin ortak filtresinde değil, başka filtrelerde de adı geçen siteler. Hem de 2008′den beri. Yani 2 yıl önce çocuk pornografisi içerdiği tespit edilen bu siteler, yalnızca filtreye konulmakla yetinilmiş. Her ikisi de AK Zensur’un araştırmayı yaptığı tarihte aktif olarak yayınlarını sürdüren siteler.

* Çocuk pornografisi içeren bu üç site de konuşlandırıldıkları web sunucularının yöneticileri ve alanadı kaydeden servisler ile yapılan mail trafiği sonucu yarım saat (30 dakika) içinde yayından kaldırıldı.

Tüm bu tabloya rağmen resmi kaynaklara sorduğunuzda, interneti filtrelemenin çocuk pornografisine karşı etkili bir yöntem olduğunu duyuyorsunuz. Görüldüğü gibi bu büyük bir yalan. En hafif hali ile aptallık.

Listede yer alan bazı sitelerin, bırakın pornografiyi, çıplaklık bile içermediği de raporda belirtiliyor. Hemen aşağıda, biraz önce bahsini ettiğim mail trafiğine ait bilgileri, arada geçen süreyi de gösterecek şekilde rapordan aldığım ekran görüntüleri olarak koyuyorum.

Analysis of a representative example of European blacklists‘i buradan indirebilirsiniz.

Bu arada yeri gelmişken ve konuyla da ilgiliyken söyleyeyim. Geçtiğimiz günlerde TC Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Columbia Üniversitesi’nde yaptığı konuşmada ”Türkiye’de İnternet Sansürü Yok” dedi. Bugüne kadar engellenmiş 10 bin sitenin olduğu bir ülkenin cumhurbaşkanı için şüphesiz çok talihsiz bir açıklama. Neresinden tutsanız, elinizde kalır. Bu tip açıklamalar ciddi kredi kaybına yol açıyor. Sonuçta insanları aptal yerine koymuş oluyorsunuz.

Allah’ın sopası yok; bu açıklamadan hemen sonra bir milletvekilinin evlilik dışı ilişkisine ait gizli çekimler Vimeo adlı video paylaşım sitesine yüklendiği için siteye erişim engeli geldi.

Adını duymadığım, duysam da hangi partiden olduğunu asla bilemeyeceğim ve de özel hayatı ile ilgili gizli görüntülerinin zerre kadar ilgimi çekmediği bir insanla ilgili gereksiz tüm bilgilere Twitter, Facebook, FriendFeed yolu ile gark oldum, diyelim.

Oysa bu milletvekili, şikayetini adalet sistemine yapıp Vimeo’nun erişimine engel koyduracağına, sitenin şikayet departmanı ile 3 satır yazışma yapsaydı, yukarda AK Zensur örneğinde olduğu gibi;

a- başını kuma gömen devekuşunu taklit edip, çok kolay aşılabilecek bir erişim engelinin sorumlusu olmak yerine videonun kendisini kaldırtabilir

b- bu videoyu yüzbinlerce insana kendi eliyle reklam yapmaz

c- ismi ile google da yapılan tüm aramaları da bu video ile ilişkilendirecek sonuçları yaratmazdı.

Aslında politikacılar internet ile savaşmak yerine onunla dost olsalar, bu işten en kazançlı çıkacak olan yine de kendileri olurdu. Bunu görmemeleri ise yazık ama şaşırtıcı değil.

Gizlice ve aceleyle makinede yıkanıp, üzerindeki kanlardan temizlenmek istenen 75,000 adet Made in USA & EU markalı don ve atlet,  Julian Assange tarafından çamaşırhaneden çalınıp, mahallelinin görebileceği şekilde balkona asıldı.

Şüphesiz  ”Amerikalı” ve ”gururlu” olmanın zor olduğu günler bu günler. Üstelik omuzlarında madalya ve kartal taşıyanların karşısındaki, bu sefer sakallı, türbanlı, mağarada yaşayan bir ucube de değil. Julian Assange‘ı tv de dikkatle izlediniz mi? Esmer değil, açık tenli, temiz yüzlü ve karşısındakini sinirden çıldırtacak kadar sakin duruşunun yanında üzerindeki cekete de gözüm ilişti. Estetik zevki olan biri Julian. Batı’nın kendi içinden sayacağı, yadsımayacağı bir profil. Nasıl olacak da bu imaja saldıracak ABD?

O kadar zıt ki bu görüntü, ABD yetkililerinin yıllardır medyada sahnelemeye çalıştıkları oyuna ve bu oyunun kuklalarına… Bu kadar stresi, aşağılanmayı kaldıramayıp, içine düştükleri bu çıkılmaz durumda aptalca bir şeyler yapmalarını bekledim birkaç gündür.

Sonunda yumurta yumurtlandı:

Geri kalmış, demokrasi yoksunu addedilen Afganistan ve Irak’dan sonra dünyanın en eski demokrasilerinden birine sahip İzlanda’ya karşı da bir çeşit güç kullanımı gündemde Amerika Birleşik Devletleri’nde.

Washington Post’da, 3 ağustos tarihli ”Wikileaks Must Be Stopped” başlıklı bir makale var. Bu makalenin yazarı herhangi biri değil. Marc A. Thiessen, bir zamanlar Bush’un konuşmalarını kaleme alan, şimdilerde ise American Enterprise Institute adlı muhafazakar bir politik enstitünün önde gelenlerinden. Wikipedia’da bu enstitü ile ilgili maddeye baktınızda son derece ironik bir açıklama ile karşı karşıya kalıyorsunuz.

Its stated mission is “to defend the principles and improve the institutions of American freedom and democratic capitalism—limited government, private enterprise, individual liberty and responsibility, vigilant and effective defense and foreign policies, political accountability, and open debate.

Hah!!! Ton balıklı salatanın içinde de asla yeterli miktarda ton balığı bulamazsınız! Böyle bir şey olmuş bu enstitünün tanımı da… Neden ironik, birazdan daha da açıkca göreceksiniz.

Bağlı bulunduğu enstitüyü tanımlamakta kullanılan individual liberty ve open debate gibi kavramlar bakın nasıl tezahür etmiş eski kurt Thiessen’de.

Marc Thiessen, her şeyden önce Wikileaks’ın ”habercilikle” falan uğraşmadığını, kriminal bir organizasyon olduğunun altını çizmiş. Julian Assange özellikle hedef gösteriliyor makalede. Bütün bir yazıda, ABD nin Wikileaks’e karşı alması olası önlemler gözden geçiriliyor. Bu yapılırken, klasik  faşist anlayışı ile aba altından sopa gösterme de bir yöntem olarak kullanılıyor. Şu cümlelere dikkat:

Assange is a non-U.S. citizen operating outside the territory of the United States. This means the government has a wide range of options for dealing with him. It can employ not only law enforcement but also intelligence and military assets to bring Assange to justice and put his criminal syndicate out of business.
…
Assange seems to believe, incorrectly, that he is immune to arrest so long as he stays outside the United States. He leads a nomadic existence, operating in countries such as Sweden, Belgium and Iceland, where he believes he enjoys the protection of “beneficial laws.”

Hedef gösterilen ülkeler Nato üyesi. Bunların arasında İzlanda’yı ayrı bir yere koyalım. İzlanda’nın şimşekleri üzerine çekmesinin başlıca sebepleri arasında Collateral Murder videosunun sızmasında bu ülkenin bas olarak kullanılışı var. Ayrıca bu da yetmezmiş gibi İzlanda parlamentosu ülkeyi özgür ve bağımsız haberciliğin cenneti yapacak Icelandic Modern Media Initiative‘i geçtiğimiz aylarda kabul etti. Bu kabul edilen tasarının maddelerine kısa bir bakış, Thiessen’in adresi aslında çok doğru seçtiğini de gösteriyor.

* the Icelandic Prize for Freedom of Expression
* Protection from “libel tourism” and other extrajudicial abuses
* Protection of intermediaries (internet service providers)
* Statute of limitations on publishing liabilities
* Virtual limited liability companies
* Whistle-blower protections
* Source protection
* Source-journalist communications protection
* Limiting prior restraint
* Process protections
* Ultra-modern Freedom of Information Act

Eğer İzlanda, İsveç ve Belçika ABD nin diplomatik baskıları sonucunda Julian Assange’ı tutuklayıp iade etmezse iş yine başa düşüyor. Özel bir kuvvet Assange’ı yurtdışında tuzağa düşürüp kaçıracak. Özel bir uçakla ülkeye getirilip yargıladıktan sonra Guantanamo’da mı yoksa başka bir yerde mi tutacaklar orasını siz tahmin ediverin.

Şaka değil, gerçek. Makaleyi okuyun…

In other words, we do not need permission to apprehend Assange or his co-conspirators anywhere in the world.
…
Last year, the Obama administration stood up a new U.S. Cyber Command (USCYBERCOM) to “conduct full-spectrum military cyberspace operations” in defense of U.S. national security. With the stroke of his pen, the president can authorize USCYBERCOM to protect American and allied forces by eliminating WikiLeaks

Yine de Thiessen kalemine hakim olmuş gazetedeki yazısında. Çünkü kendi blogunda aslında biraz daha farklı planları olduğunu da görmek mümkün. Hatta İzlanda’ya askeri bir güç gösterisi dahi düşünülebilir kılınmış. Mantık zinciri ise 9/11 den Bağdat’daki kan gölüne kadar olan süreci hatırlatıyor bana.

İzlanda’nın Icelandic Modern Media Initiative‘inin fikir babası Wikileaks, dolayısıya Julian Assange. Assange’ı Bin Ladin, İzlanda’yı da Irak olarak değiştirirsek aynı hasta ruhun izlerinde buluyoruz kendimizi.

Şu da dikkat çekici:  İzlanda’nın bu yeni tasarıyla bir düşünce ve ifade özgürlüğü cenneti olması çok muhtemel görünüyor. Elinde güç bulunduran büyük bir kesimin buna tahammülü yok işte.

Haberler dünyadan, İzlanda’dan, Amerika’dan, Belçika’dan… Ama bu ”gözünün önündeki merteği görmemek” değil. Aksine, örnekler dışardan olunca, kendi kapımızın önünde olan bitenin çok daha iyi anlaşılabileceği ve eksik taşların yerlerine oturtulabileceğini düşünüyorum.

Ülkemin güce ve birliğe tapan insanlarının da özgürlükler konusundaki tavırları farklı mı? Daha bugün bir tartışma yaşadık sosyal medyada.

”Devlet benim anam değil, babam değil. Bana neyi okuyacağımı, neyi düşüneceğimi, neyi söyleyeceğimi baskı ile kabul ettiremez” düşüncesinin karşısında ‘‘Allah devlete millete zeval vermesin, benim karnımı devlet doyuruyor” cular vardı. Kapı’ya kul ve köle olmanın bu kadar prim yapabiliyor olmasını şaşırtıcı buluyorum. Köle sahibinin pozisyonunu korumak için her şeyi yapmasını anlayabiliyorum ama kölenin köle kalmak için inadını anlamakta zorlanıyorum.

Thiessen’ler aramızda, köşe yazılarında, politikada. Şöyle bir durup nefeslenmek, düşünmek iyi olur. Kim inançları, değerleri ve sanatçının cebindeki parayı bahane ederek enformasyonun yolunu tıkıyor? Kim özgürlüklere karşı veya bunları şartlara bağlamaya çalışıyor?

Enformasyon yollarımızı tıkarlarken ve sansürlerken, iletişim yollarımızı dikizlerken argümanları neydi?

Saklayacak bir şeyin yoksa, telaşlanacak bir şey de yok. Bu gürültü niye?

Şimdi kendi silahlarıyla vuruldular. Madem saklayacak bir şeyleri yoktu da işi başka ülkelere operasyon düzenleyip adam kaçırmaya kadar götürecek bu hiddet ve celal niye?

Deniz ve yol bitti. Bundan sonrası, bazıları için tepe taklak…

Google’a ait bazı hizmetlere ulaşımın IP bazlı engellenmesi Türkiye’yi bir hayli çalkaladı. Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım’ın Google’a çatması, ”bu ülkeyi google yönetmiyor’‘ gibi bir yumurtlama ile taçlandırılsa da masaya koyulan kartların gerçekleri sakladığı kuşku götürmez. Tüm bu çorbanın sebebi, aslında bizleri yönetenlerin internetimizi bir intranete dönüştürme isteği. Bu gerçeği görmek gerek.

Ancak ben konunun daha az önemli olan kısmına değineyim diyorum bu yazıda. Çünkü bu Google ve vergi konusu ne ilk defa geliyor önümüze, ne de son defa gelecek. Bugün, yarın bu IP lere erişim engeli kalksa bile, yeni bir çatışmanın ne zaman çıkacağı belli değil. O halde şu vergi olayını biraz deşelim….

Don’t be evil parolasıyla asrın en büyük buluşlarından olan Google, hiç kuşkusuz yaşamımızı kökten değiştirdi, iş imkanları sağladı, internet ekonomisinin koşullarını koyarken büyük söz sahibi oldu, neredeyse bir altyapı görevi üstlendi, pek çok insana hayallerini gerçekleştirmede yardımcı oldu. Tüm bunları yaparken kendi de çok iyi para kazandı.

Ocak ayı başlarında Nicolas Sarkozy oldukça öfke dolu açıklamalar yaptı Google hakkında.

”Bu tip şirketler vergilerini şirket merkezinin olduğu yerde veriyorlar. Ama aynı zamanda bizim anons pazarımızda da önemli bir paya sahipler”

Sarkozy’nin istediği, anons gelirleri için özel bir vergilendirme idi. Kimse Fransa’nın kültüründen para kazanırken bu gelirlerini paylaşmamazlık yapmamalıydı.

Google’dan anons satın alan tüm şirketler bilir ki, faturaların üzerinde Barrow Street, Dublin adresi vardır. Google’ın gelirlerinin yaklaşık yarısı İrlanda üzerinden gelirken, bu ülkedeki şirketler vergisi oranının % 12,5 ile Avrupa’daki en düşük vergi oranı olduğunu söyleyeyim.

Google, diğer ülkeler üzerinden elde ettiği gelirleri ise tam olarak açıklamıyor. Biraz fikir edinebileceksek, İsveç’deki Reklam ve Medya Enstitüsü’nün verilerine göre 2008 yılında, arama motorları üzerinden reklam anonslarının maddi karşılığı, TL ye çevirirsek, 260 milyon TL.

Piyasa hakimiyetini de % 80 ila 90 arasında kabul edersek yaklaşık 230 milyon TL gibi bir rakam çıkıyor.

230 Milyon TL’deki kazanç marjinali ise % 25 den, yaklaşık 60 milyon TL ye denk geliyor.

Bunca kazanca rağmen, vergi dairesine bildirilen rakam 25 milyon TL. Bu rakam, Google’ın anons satma işlerini İsveç’de yürüten Google Sweden AB’nin beyanı. Bundan ödenen vergi ise, sıkı durun…. 1 milyon TL!!!

İngiltere’de ise Times’ın yaptığı hesap bundan daha farklı bir manzara göstermiyor.

Tüm bu verilere rağmen, Google’ın İsveç bürosunun başında bulunan Stina Honkamaa’nın sözleri çok açık:

”Google, faaliyet gösterdiği tüm ülkelerde kanunlara saygılı bir şekilde riayet eder. Avrupa merkezimiz Dublin’dedir. Bu da bize, iyi eğitimli, çok dilli bir iş gücü ve rekabete kolaylık sağlayan bir ortam veriyor.”

Bu görüşler, İsveç’in sıkılığı ve acımasızlığı ile bilinen vergi dairesindeki uzmanlardan da destek görmekte.

Kanuna aykırı değil. Google’ın işlerini İsveç’de yürüten Google Sweden AB nin, İrlanda’daki Google ana merkezine yaptığı iş karşılığında aldığı miktarın piyasa şartlarında tutarlı olup olmadığı tartışılabilir.

Vergi dariesinin uzmanı, Google’ın dünyadaki diğer ofislerinin de ”satıcı” değil, ”aracı” olarak görev yaptığını söylüyor.

Yani örneğin İsveç’deki Google Sweden AB (A.Ş demek), bu ülkede yaptığı işin karşılığını İrlanda’ya faturalıyor. İrlanda’daki Google da anons satın alan İsveçli müşterilerinden parayı tahsil ediyor. Vergi hukukuna göre burada yasal olmayan bir şey yok. Tabii Google Sweden AB’nin İrlanda’ya fatura ettiği miktarın piyasaya göre makul olup olmadığı ayrı bir konu. Bilmem anlatabildim mi?

Peki bu paralar nereye gidiyor?

İrlanda’daki Google bu kadar parayı kasasına koyduğuna göre İrlanda vergi dairesi memurları sevinçle ellerini kovuşturuyor olmalılar….

Ama hayır!!! Öyle değil!!!

2008 yılında Google’ın İrlanda’da verdiği vergi, beyan ettiği 20 milyon TL kazancın %12,5 a tekabül eden miktarı. Yani yalnızca 2,5 milyon TL.

Evet!!! İrlanda’da da ödenen kayda değer bir vergi yok. Peki bu para nereye kayboluyor?

İngiliz vergi dairesinin bir müfettişine göre, Google’ın vergi giderlerinin yalnızca % 5 i ABD dışında ödeniyor. Eğer Google tüm kazancını ABD ye getirseydi, bugün ödediğinden çok daha fazla vergi ödemesi gerekecekti. İşte o yüzden bir başka ülke işin içinde olmalı.

Vergi müfettiişi Richard Murphy’in tahminlerine göre bu sorunun cevabı İrlanda’daki şirketin sahiplerinin arkasında saklanıyor.

Dublin’deki Google’ın sahibi olan şirket, bir vergi cenneti olan Bermuda’daki bir başka şirkete ait. Büyük ihtimal, Bermuda’daki şirket İrlanda’daki Google’a çok büyük rakamlarda faturalıyor. İrlanda’daki Google bu ödemelerden, masraflardan sonra eline kalıp, kuşa dönen rakamı vergilendirirken, Bermuda’daki şirket hiç vergi ödemiyor.

Vergi konusunda Google’ın peşine düşüp de bir şey çıkartamamış uzmanların görüşü ile noktalayayım:

Google hiç bir vergi kanuna karşı gelmiyor. Tabii ki bu yaptıklarının etik olup olmadığı tartışılır. Ama ortada bir prolem varsa, bu Google’dan değil, uluslararası vergi kanunlarından kaynaklanıyor.

İşte Türkiye Cumhuriyeti ile Google arasındaki vergiye dayalı sorunun aslı budur. Bilmiyorum bazılarınızı tatmin eder mi? Bizde vicdan ve etiğin uluslararası kanunlardan ağır bastığı ve bu yüzden de büyük cıngarlar koptuğu düşünülürse, Google, Türk internet kullanıcısı ve bu vanayı elinde bulunduranların ilişkileri, heyecanlı ve maceralı, hatta bol kanlı geçeceğe benzer.

Wikileaks’in editörü Julian Assange, Colbert Report adlı programın konuğu olarak geldiği stüdyoda, Collateral Murder adı verilen video hakkında perde arkası bilgiler veriyor.

Konuşmanın içinden yakaladıklarım arasında, Wikileaks’in bu videoyu ortaya çıkarmasından sonra fonuna 150.000 dolar toplaması dikkatimi çekti.

Murdoch, Google için ”bizim haberlerimizi çalıyorlar” demişti. Bu kızgınlığının sebebi, yeteri kadar para kazanamaması olmalı.

Öte yandan bizim gazetelerimiz de çok fazla kar etmiyorlar anladığım kadarı ile. İnternette en fazla tıklanan kızların foto galerileri onlarda olsa da, webcam önünde soyunan kızı, babasının çırılçıplak yakalayışını konu alan süper komik (!) videonun önüne reklam alsalar da, içine düştükleri çıkmazdan kurtulamıyorlar, okur sayılarını yükseltemiyorlar.

Aslında biraz da tarihte isimlendirildikleri gibi ”habercilik” yapmak, ”back to business, bismillah” deyip, son bir can havliyle asıl işlerine asılmak acaba bir çözüm olabilir mi geleneksel medya için?

Çünkü magazin, paparazzi de verseler daha iyisini yapan var. Tıpkı pornografinin ucuzunu, kalitesizini görmektense insanoğluna yakışır erotik ve pornografi görmek, okumak isteyenlere uygun bloglar olduğu gibi.

İt ürürken kervan yürüyor, Julian ve Wikileaks, habercilik 2.0 ın kilometrelerini birer birer aşıyor. Bundan sonra sırada Amerikan tank birliklerinin Afganistan’da yaptığı, 97 kişinin ölümüyle sonuçlanan bir fiyasko operasyonun görüntüleri var.

Dünyada dün gecenin konusu, bir Amerikan helikopterinin, aralarında Reuter Ajansı’ndan bir gazeteci ve foto muhabirinin de bulunduğu bir düzine insanı katledip, içlerinde 2 küçük çocuğun bulunduğu, yaralıları kurtarmaya gelen minibüse de saldırmasını konu alan video idi.

2007 yılındaki bu olaydan sonra Reuter Ajansı olayın üzerine gitmeye çalışmış, fakat Amerikan ordu yetkililerinin, ”olayda kusur yoktu, savaşta bunlar olur” cevabı ile karşılaşmıştı. Wikileaks tarafından deşifre edilen bu videoda, işlerin hiç de öyle olmadığı o kadar açık seçik belli ki…

ABD bu videonun yayılmasını engellemek için Wikileaks’in üzerine gittiği halde başarısızlığa uğradı. YouTube’da şu anda hesabınızla giriş yaptığınız zaman tüm olan biteni seyredebiliyorsunuz. Yarın öbür gün YouTube videoyu kaldırırsa da sorun değil. Zira torrent olarak çoktan dünyayı dolaşmaya başladı bile.

Midem bulanıyor, soğuk soğuk terliyorum, yine de kısa bir özet geçmeye çalışayım:

Amerikan helikopteri sokakta yürüyen bir grup insanı izlemeye başlıyor. Bunlardan ikisi Reuters çalışanı ve kameraları da omuzlarına asılı. helikopterdeki askerin ”ellerinde silah var, ateş izni istiyorum” demesinin ardından izin verilir verilmez grubun üzerine mermiler yağıyor. Grup, saldırıdan kaçmaya çalışsa da ekrandaki görüntülerden çok güçlü oldukları belli olan mermilerin vücutlarını parçalara bölmesi kaçınılmaz oluyor.

Bu ilk saldırının sonucundan çok memnun oldukları gözlenen askerler birbirlerini kutlarken, alana savrulan cesetlerle dalga geçmeyi de ihmal etmiyorlar.

Bu vahşetin ortasında insan olanlar da var. Ama insanlıklarını birazdan canlarıyla ödeyecekler. Siyah bir minibüs, yerde yatanlar arasında yaralı olanları almak için yanaşınca, helikopter mürettabatı bu yardım eline de saldırmak için merkezden izin istiyor. İzin gelene kadar nasıl sabırsızlandıklarını videoda göreceksiniz.

Bu arada 2 çocuk, ön koltukta, minibüsün camından dışarı bakıyor. Yaralı gazeteciyi almaya gelen minibüsün içindekiler, yarı cansız vücudu arabanın içine almaya kalmadan helkopterden yine ölüm yağmaya başlıyor.

30 milimetrelik granat mermileri ile minibüsün ön camını delen helkopter mürettebatı, bu başarılarını gülerek kutluyor.

Ortalık kıpırtısız kalınca gelen tanklardan biri yerde yatan cesedin üzerinden geçiyor. Bu da askerleri oldukça eğlendiriyor.

17 dakikalık bu videonun etkisinden kurtulmak oldukça güç benim için. Burada şahit olunan bir savaş suçu. Hiç bu kadar yakından görmedim. Bunun sorumluları Haag’da yargılanmalı. Ama yargılanacak mı? Bunu bilemiyorum.

ABD’nin yoğun çabaları, bu videonun dünya üzerinde sayısız site ve blogda paylaşılmasını engelleyemedi. Sansür mekanizmasını efektif bir şekilde işletemediler bu sefer. Yalnızca WikiLeaks’i Amerika’nın düşmanı ilan etmekle yetindiler şimdilik.

Sansür, devletlerin işlerine gelmeyen gerçekleri halının altına süpürmek için kullandıkları bir aparat.

Görmüyorsan bilmiyorsun… O zaman hatırlayamayacaksın da…

Özgür ve sansürsüz bir internet yalnızca Çin’e lazım değilmiş. Gördük mü?

Geçtiğimiz sene Amerikan lobisinin ve devletinin İsveç adalet sistemine yaptığı aba altından sopa gösterisinin sonucunda milyon kron tazminata ve hapis cezasına çarptırılan The Pirate Bay davası mahkumlarından Gottfrid Svartholm‘un da bu videonun yayınlanmasında emeği geçtiğini biliyor muydunuz? Taşları yerlerine oturtmakta hala güçlük çekiyor musunuz?