Ortalama insan ömrü, çeşitli faktörlere bağlı olarak coğrafyadan coğrafyaya ve gelir seviyesine göre değiştiği bilinen bir şey.

”Closing the gap in av generation” adlı bir rapor hazırlayan ve konunun önemli uzmanlarından biri olan Londra’daki The International Institute for Society and Health başkanı Sir Michael Marmot ile bir söyleşi vardı bugün İsveç’in önemli günlük gazetelerinden biri olan Svenska Dagbladet’de.

Marmot, dünyada son 20-30 yılda insan sağlığı ve ortalama ömrü konusunda negatif ve pozitif bir veri ortaya koymaktan çekiniyor. Bunu ölçebilmek için global dünya çok kompleks. Örnek olarak Latin Amerika üzerinde duracak olursak, genelde ortalama insan ömründe bir uzama var. Örneğin Brezilya, artık 72 yıl gibi kabul edilebilecek bir düzeye geldi. Fakat ülke içinde bölgelere göre değişen büyük farklar var. Özellikle Brezilya, ülkedeki gelir düzeyi ve yaşam standartlarının arasındaki uçurumları ile tanınıyor.

Gelir düzeyinin de yaşam kalitesine pozitif etkilerini kabul edeceksek, bu konuda bir iki rakam ve karşılaştırma vermek uygun olur:

Ülkelerde gelir düzeyleri arasında bir karşılaştırma yapmak için insanlar arasında en yüksek gelir düzeyine sahip % 20 ile en düşük gelir düzeyine sahip % 20 nin gelir ortalamaları alınıyor. Bu hesaplamalara göre aradaki farklar şöyle:

İsveç: Yüksek gelir grubu düşük gelir grubundan 4 kat fazla kazanıyor.
İngiltere: 7 kat
ABD: 8,5 kat
Meksika: 13 kat
Şili: 19 kat
Brezilya: 25 kat

Tüm bu rakam ve oranlar arasında Michale Marmot, kendi yaşadığı şehir olan Londra‘yı örnek alıyor:

Şehrin zengin semtlerinden olan Kensington veya Chelsea’de ortalama yaşam 88 yıl iken, bir saatlik bisiklet sürüşü mesafesinde olan Kuzeydoğu Londra’da bu ortalama 71 yıla düşüyor. Londra… Batı’nın en zengin başkentlerinden biri…

Avrupa’dan Afrika kıtasına hareket ettiğimizde daha da çarpıcı rakamlar var. Pekçok ülke bu kıtada HIV/AIDS, açlık ve savaşlarla boğuşuyor. Hepsinde değil ama özellikle Zimbabwe, Zambia, Swaziland ve Lesotho’da insan ömrü ortalaması geriye doğru gidiyor. Zimbabwe’nin bazı bölgelerinde kadınların ortalama ömrü 34 yıl. Fakat tüm bu karanlık tabloya rağmen genele baktığımızda, Afrika kıtasında insan ömrü yine de uzamış. 1970 lerde 48 olan ortalama ömür, 51 e çıktı.

Çok da büyük bir gelişme yok değil mi? Fakat Hindistan örneği ilginç. Yine 70 lerde Afrika ile aynı ortalamaya sahip olan Hindistan, aradan geçen zamanda 12 yıl koymuş ortalamasının üzerine.

Bu tip raporlar kuşkusuz globalizme ve serbest piyasaya veriştirmek için argüman olarak da kullanılabilir. Bu eleştirilerin haklı oldukları yönler olsa da özellikle Hindistan örneğinde son 10 yılda filizlenen, gelişen bilişim sektörüne ülkenin global anlamda katkısı tartışılmaz. Bugün Hindistan’da kendilerini belli bir sınıfa mahkum eden kast sistemini kırabilmenin yolu olarak IT alanında kendilerini yetiştirmeyi gören hatırı sayılır bir kesim, yine Globalizmin sayılabilecek pozitif etkilerinden de faydalanıyor diyebiliriz.

”Closing the gap in av generation” adlı raporuna göre, sağlık sektörü ve hizmetlerinin halk sağlığına % 20 lik bir pozitif etkisi var. Erişilebilirliliği arttırmak, önleyici tedbirler almak, merkezi ve lokal sağlık hizmetlerini iyi koordine edebilmek, eğitim ve sonuçları ölçmek gibi faktörler bu % 20 nin bileşenleri.

Fakat bunlardan daha önemlisi fakirlikle savaşmak, işsizlik oranını azaltmak, çalışma şartlarını iyileştirmek.

Dünya Sağlık Örgütü’nün hesaplarına göre, kötü şartlarda yaşayan 1 milyar dünya vatandaşının yaşam koşullarını değiştirmek, aradaki farkları düzlemek için gereken kaynak 100 milyar dolar. Oysa şu geçirdiğimiz ekonomik krizde bankaları kurtarmak için harcanan para bunun 10 katı.

Sonuç olarak, dünya genelinde iyileşen yaşam standartlarından herkesin daha adaletli bir pay almasını sağlayacak bilgi ve isteğe ”çoğumuzun” sahip olduğunu ileri sürüyor Michael Marmot.

Ancak bunun için elinde bu adaletsizliği düzeltme gücü olan herkesin aynı anda metodik olarak doğru yöne ve aynı yöne çekmesi gerekiyor. Ne kadar optimist bir insan olsam da bunun realist bir düşünce olmadığını biliyorum.

Not: Blogda arada bir off topic konulara değinmek belki sürekli okuyanları (varsa) rahatlatabilir. Türkiye’nin özel şartları gereği, oldukça acıklı ve sıkıcı bir blog çünkü burası. Gerçi bugünkü konu da çok farklı bir hava vermedi herhalde!

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler

Uzun zaman önce bir Facebook hesabım vardı. Üniversiteden bir kız arkadaş günde 20 defa ”poke” yapıp, sanal margharitalar ısmarlayınca kayıdımı sildim. Ayrıca blog, Twitter ve Friendfeed benim için yetiyor da artıyor bile. O yüzden çok uzun bir zaman boyunca Facebook’a tekrar girmek için bir sebebim yoktu.

Aslında sosyalleşmek için hala ihtiyacım yok. Ancak Facebook’un şu an dünyadaki en büyük ve popüler sosyal ağ olması, bazı şeyleri görüp, test etmek için içinde bulunmayı gerektiriyor. Yalnız şunu da söylemem gerek ki, genel trendin aksine, bu devirde Facebook hesabı olmamak sanki daha bir cool… Ne dersiniz?

Neyse, en sonunda karışık duygu ve düşüncelerle Facebook’da bir hesap açtım geçtiğimiz günlerde.

İnternet dünyasında, kullanmaktan zevk almadığım iki platform vardı. Bunlardan biri MySpace, diğer ise Blogger veya Blogspot da denilen, Google’ın sahibi olduğu bloglama platformu.

Kullanıcı dostu olduklarını düşünmüyorum bu ikisinin de. Blogspot yine de sürekli geliştiriliyor hiç değilse. Ama MySpace sayfaları insanlarda epilepsiye sebep bile olabilir herhalde.

Şu kısa zamanda Facebook’dan edindiğim izlenim, kullanıcı düşmanı olmak konusunda Blogspot ve MySpace’den çok da uzak olmadığı.

Belki de benim elimin Facebook’a ham olması, menülerin, ayarların yerlerini falan bulmakta zorlanmama sebep oluyor. Şimdi gülenleriniz vardır… Ama inanın kendimi boş, terkedilmiş bir devlet hastahanesinin içinde, danışmanın olduğu katı bulmaya çalışan hastaya benzetiyorum. Ve Facebook’un kullanıcı arayüzü bende başağrısı yapıyor.

Bundan kurtulmanın iki yolu var. Birincisi, iPhone’un Facebook aplikasyonunu kullanmak. İkincisi ise Facebook arkadaşlarınızın notlarını RSS ile çekmek. Nasıl mı? Çok kolay!

İlk olarak, FB’de ”Arkadaşlarımın Notları” sayfasına gitmeniz gerekiyor. Adres çubuğunuzda şu sayfada olacaksınız yani

http://www.facebook.com/notes.php?friends

Daha sonra ”Not Ayarları” adlı blok içinde ”Arkadaşlarımın Notları” yazılı bağlantıya tıklayın. Ekranınız, üzerinde bulunduğunuz sayfanın source kodu ile kaplanacak.

Şimdi burada, tekrar adres çubuğuna bakıyorsunuz ve

http://www.facebook.com/feeds/friends_notes.php?id=18……

adresinde ”_notes” i ”_status” ile değiştiriyorsunuz. Şöyle oluyor yani:

http://www.facebook.com/feeds/friends_status.php?id=18……

Enter’e bastığınızda, işlemin tamamlanması için yalnızca bir adımınız kalıyor. Adres çubuğundaki yeni adresi kopyalayıp, Facebook hesabınıza giriş yapmadığınız bir başka tarayıcıya gidin. Benim örneğimde Chrome’dan kopyaladığım adresi, Safari’nin adres çubuğuna yapıştırdım. Sonra Enter’a bastım… Ve tatatammm!!!!

Facebook hesabınıza giriş yapmadan dahi arkadaşlarınızın notlarını çekebilirsiniz artık.

NOT: Blogun RSS adresi değişti. Eğer bugüne kadar RSS ile takip ettiyseniz, yani adresi kullanmalısınız. Yeni adres, http://feeds.feedburner.com/Postdijital

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler
2. Web Sitesini Kaldırıp Atan Reklam Ajansı

Bir diğer blogda yaptığım, ”Pazartesi Notları” adı altında kısa haberleri bir çırpıda verme işini bir süreliğine buraya almayı uygun gördüm. Gerek Türkiye’de gerekse AB içersinde sansür, teknoloji, ifade özgürlüğü, enformasyon özgürlüğü, altyapı, telif hakları gibi değişik konularda oldukça sıkı bir haber akışı var. Bunların hepsini blogda teker teker almam mümkün değil. Kısaca geçeyim o zaman:

# Avrupa Birliği Liberaller Grubu, Wikileaks’den Julian Assange ve Muhammed karikatürü ile tanıdığımız İsveçli sanatcı Lars Vilks’in de katıldığı,  ”(SELF) CENSORSHIP NEW CHALLENGES FOR FREEDOM OF EXPRESSION IN EUROPE” konulu bir seminer yaptı 21 Haziran tarihinde. Seminer, internet üzerinden de streaming ile naklen verilmişti.

Journalists, artists and publicists in Europe are increasingly confronted with censorship and self-censorship. Freedom of expression, as well as journalistic freedom is not automatic anymore. While the internet makes borders increasingly irrelevant, freedom of expression, online and offline, become even more relevant. Laws are the safeguards, which are still determined by nation states. The seminar aims to look at freedom of expression from different viewpoints. Swedish artist Lars Vilks, Jyllands-Posten editor Flemming Rose and Dutch author Naema Tahir will share their personal experiences with freedom of expression in Europe, while Professor Alistair Mullis, UK Defamation Law expert, Julian Assange from WikiLeaks and Birgitta Jonsdottir will speak on the legal and political questions surrounding freedom of expression. Defamation law, source protection, safety, libel shopping and the Icelandic Modern Media Initiative will all feature prominently.

Seminer ile ilgili bilgiye buradan, neler konuşulduğuna dair kısa bir özete de eklediğim videodan bakabilirsiniz.

# Financing Culture in the Digital Era – Panel ve videosu… The Greens, European Free Alliance tarafından düzenlenen panelin katılımcıları:

▪ Maja Bogataj Jançiç (Slovenya) : Creative Commons
▪ Volker Grassmuk (Almanya) : the concept of Culture flat rate.
▪ Philippe Aigrain (Fransa) : Internet and Creation
▪ Peter Sunde (İsveç) : FLATTR : social micropayments
▪ Cay Wesnigk (Almanya) : Digital rights fair trade
▪ Ofelia Tejerina (Las Internautas, İspanya)

# Çocuk tacizi denildiğinde akla ilk gelen ”cinsel taciz”. Oysa tacizin başka yönleri olduğunu düşünenlerin sayısı az değil. Godblock.com adresinden Windows ve Mac için indirebileceğiniz program sayesinde, kutsal kitaplar içinde bulunan şiddet ve seks içeren, çocuklarda psikolojik hasrarlara sebep olabilecek içeriği intenet üzerinden engellemeniz mümkün.

# EIAA’nın (Avrupa İnteraktif Reklamcılık Birliği) en son Mediascope Europe araştırması, Türkiye’de 16 yaş üstündeki 18.2 milyon kişinin her hafta düzenli olarak internet kullandığını ortaya koyuyor. İnternet’in Türk tüketiciler üzerindeki etkisinin hızla arttığına dikkat çeken araştırma Türk halkının üçte birini kapsayan haftalık internet kullanımına ilişkin bulguları ile ajanslara ve reklam verenlere çarpıcı veriler sunuyor. Volkan Çelik‘in blogundan… SlideShare’deki versiyonu ise burada.

# Telekom’da Fiili Tekele Son Verelim! Desteklenmesi gereken bir hareket. Siteye girdiğinizde otomatik çalmaya başlayan müziğe dikkat! (neden? neden? neden?….)

# “Google Sansürü” dediğimiz Youtube IPleri üzerinden Maps, Analytics, vd. Google servislerine erişimin engellenmesi ile Lig TV’nin geçtiğimiz hafta aldırdığı Google Apps IPlerine erişim yasağı iki farklı konudur. – İsmail Hakkı Polat –  FriendFeed paylaşımı.

# Sansürsüz İnternete Karşı Ortak Platform‘a imzanızı atın!

# En iyiyi, en güzeli, en sona bıraktım. Fantastic collection of fulltexts, aaarg.org geri döndü! Telif hakları yüzünden bir süreliğine dükkanı kapatan aaaarg.org, ismine bir ”a” daha ekleyip, aaaaaarg.org olduktan sonra tekrar aramızda. Ve ayrıca; a discussion with AAAARG architect Sean Dockray.

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler
2. Google Engellemesi ve Vergi Gerçeği
3. Reboot – Daha Akıllı ve Şeffaf Bir Devlet

Murdoch’un The Times‘ının internette paralı üyeliğe geçişi, belki de sosyal paylaşım ağlarından birinde üç beş rakam ile haber olarak ele alınacak, ayaküstü tartışılacak bir konu. Ancak yine de  bloga almayı uygun buldum. Bugün elimizde olan rakamları, bundan tam bir yıl sonra, The Times a ait yeni rakamlarla karşılaştırırken, bugün ne yazmışım diye geriye dönüp bakmak ve ”ben demiştim” diyebilmek zevkli olur.

Rupert Murdoch‘un sahibi olduğu Newscorp adlı şirketin bünyesinde hayatlarını sürdüren İngiliz The Times ve bu gazetenin pazar eki Sunday Times, 1 Haziran Salı günü kapılarını arama motorlarına kapattı. Bu tarihten sonra gazeteyi okumak isteyecekler, günde 1 pound veya haftalık 2 pound ödeyerek kullanıcı adı ve şifre alacaklar.

Newscorp’un hesaplarına göre bu gazetelerin internet sitelerine gelen trafiğin % 90 ı ve dolayısıyla sayfa gösterim sayısına bağlı reklam gelirlerine ”goodbye” demek gerekecek. Kaybolan bu trafiğin, diğer gazetelerin sayfalarına gideceği bir gerçek. Ancak Newscorp’daki hesap-kitap adamlarını ürkütmüşe benzemiyor bu tablo. Onlara göre kaliteli habercilikten vazgeçmeyecek belli bir kesim var, ve bu kesimin üyelik aidatları gazeteyi içinde bulunduğu krizden çıkarıp, kâr yapan bir kurum haline getirecek.

The times ve Sunday Times kriz içinde derken bir abartma yapmış olmadım. Bu ikisinin toplam günlük zararı 240,000 pound!!!… Günlük!!!…

Medya anilizi yapan uzmanlar arasında bu kararı kritize edenlerin sayısı az değil. Nieman Journalism Lab, Murdoch’un modelini, yine paralı üyeliğe geçecek bir başka dev New York Times ile karşılaştırırken ”a defensive experiment’‘ diye başlık atmayı uygun görüyor. Roy Greenslade ise The Times’ın asıl yapması gerekeninin, daha da niş olmaya yönelmesi olduğunun altını çiziyor.

Artık bizde arkamıza yaslanıp, 1 Haziran 2011 deki rakamları bekleyeceğiz.

Eklemekte fayda var, The Times ücretli modele geçtikten sonra elindeki üye sayısı bilgilerini paylaşmayacakmış.

Ayrıca belki ilginizi çeker diye:

HOW BLOGS AND SOCIAL MEDIA AGENDAS RELATE AND DIFFER FROM THE TRADITIONAL PRESS

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler

Bir reklam ajansının web sitesi olmadığını düşünebiliyor musunuz? Daha doğrusu, ”halihazırda olan web sitesini kaldırıp, attığını düşünebiliyor musunuz” diye sormam lazım.

Bu bir Türk reklam ajansı olsa, vergi kaçırmayı düşündüğü için böyle bir çözüme gittiği yönünde spekülasyonlar yapabilirdik. Ama bu ajans Danimarka’dan.

IB & Co, web sitesini masraf yaparak yenilemek yerine tamamen kaldırmayı seçti. Onun yerine, iletişim kanalı olarak Facebook’u tercih ettiler.

Bir süredir, branş içersinde, reklam ajanslarının gereğinden fazla karışık ve fiyakalı web sitelerinin aslında müşterileri ile iletişimlerinin önünde engel teşkil ettiği yönünde bir tartışma vardı. Belki de bunun sonucu olarak IB & Co, web sitelerin komünikasyon kanalı olarak eski rollerini yerine getirmekte zorlandığı düşüncesinden çıkarak, müşterileri ile olan ilişkilerini ajansın Facebook sayfasına yönlendirdi.

IB & Co, Danimarka’nın en iddialı reklam ajanslarından biri. Geçtiğimiz bahar aylarında, kendilerine ülkenin en iyi iletişimde olan reklam ajansı olma hedefini koymuşlardı. Bu nedenle de tüm çalışanlarına blog tutmaları ve bu blogları Facebook ile entegre etmeleri üzerine telkinlerde bulunup, eğitim de veriyorlardı.

Facebook’un kendine göre sınırları olmasından ötürü, iletişimlerini bir de interaktif magazin ile desteklediler. Hedetur adlı bu magazin, aynı zamanda iPad için de hazırlanmış.

Kişisel görüşüm, fikrin oldukça cesur ve orjinal olduğu yönünde. Ancak Facebook hesabım olmadığı için, o platformu kullanma alışkanlığım da yok. Şöyle bir baktım sayfalarına. Zannedersem bir daha uğramam. MySpace sayfaları bana mide krampı veriyorsa, Facebook da hastane duvarı gibi geliyor. Ehh.. Henüz Hedetur’u okuyacak bir iPad’ım ise yok.

Bazen biz ölümlüler ile reklamcıların aynı dünyanın insanları olmadığını düşünüyorum. Bu böyle mi olmalı, yoksa bir yerde terslik var mı, onu da bilemiyorum.

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler
2. Facebook Arkadaşlarınızın Notlarını RSS Olarak Almak

Google’a ait bazı hizmetlere ulaşımın IP bazlı engellenmesi Türkiye’yi bir hayli çalkaladı. Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım’ın Google’a çatması, ”bu ülkeyi google yönetmiyor’‘ gibi bir yumurtlama ile taçlandırılsa da masaya koyulan kartların gerçekleri sakladığı kuşku götürmez. Tüm bu çorbanın sebebi, aslında bizleri yönetenlerin internetimizi bir intranete dönüştürme isteği. Bu gerçeği görmek gerek.

Ancak ben konunun daha az önemli olan kısmına değineyim diyorum bu yazıda. Çünkü bu Google ve vergi konusu ne ilk defa geliyor önümüze, ne de son defa gelecek. Bugün, yarın bu IP lere erişim engeli kalksa bile, yeni bir çatışmanın ne zaman çıkacağı belli değil. O halde şu vergi olayını biraz deşelim….

Don’t be evil parolasıyla asrın en büyük buluşlarından olan Google, hiç kuşkusuz yaşamımızı kökten değiştirdi, iş imkanları sağladı, internet ekonomisinin koşullarını koyarken büyük söz sahibi oldu, neredeyse bir altyapı görevi üstlendi, pek çok insana hayallerini gerçekleştirmede yardımcı oldu. Tüm bunları yaparken kendi de çok iyi para kazandı.

Ocak ayı başlarında Nicolas Sarkozy oldukça öfke dolu açıklamalar yaptı Google hakkında.

”Bu tip şirketler vergilerini şirket merkezinin olduğu yerde veriyorlar. Ama aynı zamanda bizim anons pazarımızda da önemli bir paya sahipler”

Sarkozy’nin istediği, anons gelirleri için özel bir vergilendirme idi. Kimse Fransa’nın kültüründen para kazanırken bu gelirlerini paylaşmamazlık yapmamalıydı.

Google’dan anons satın alan tüm şirketler bilir ki, faturaların üzerinde Barrow Street, Dublin adresi vardır. Google’ın gelirlerinin yaklaşık yarısı İrlanda üzerinden gelirken, bu ülkedeki şirketler vergisi oranının % 12,5 ile Avrupa’daki en düşük vergi oranı olduğunu söyleyeyim.

Google, diğer ülkeler üzerinden elde ettiği gelirleri ise tam olarak açıklamıyor. Biraz fikir edinebileceksek, İsveç’deki Reklam ve Medya Enstitüsü’nün verilerine göre 2008 yılında, arama motorları üzerinden reklam anonslarının maddi karşılığı, TL ye çevirirsek, 260 milyon TL.

Piyasa hakimiyetini de % 80 ila 90 arasında kabul edersek yaklaşık 230 milyon TL gibi bir rakam çıkıyor.

230 Milyon TL’deki kazanç marjinali ise % 25 den, yaklaşık 60 milyon TL ye denk geliyor.

Bunca kazanca rağmen, vergi dairesine bildirilen rakam 25 milyon TL. Bu rakam, Google’ın anons satma işlerini İsveç’de yürüten Google Sweden AB’nin beyanı. Bundan ödenen vergi ise, sıkı durun…. 1 milyon TL!!!

İngiltere’de ise Times’ın yaptığı hesap bundan daha farklı bir manzara göstermiyor.

Tüm bu verilere rağmen, Google’ın İsveç bürosunun başında bulunan Stina Honkamaa’nın sözleri çok açık:

”Google, faaliyet gösterdiği tüm ülkelerde kanunlara saygılı bir şekilde riayet eder. Avrupa merkezimiz Dublin’dedir. Bu da bize, iyi eğitimli, çok dilli bir iş gücü ve rekabete kolaylık sağlayan bir ortam veriyor.”

Bu görüşler, İsveç’in sıkılığı ve acımasızlığı ile bilinen vergi dairesindeki uzmanlardan da destek görmekte.

Kanuna aykırı değil. Google’ın işlerini İsveç’de yürüten Google Sweden AB nin, İrlanda’daki Google ana merkezine yaptığı iş karşılığında aldığı miktarın piyasa şartlarında tutarlı olup olmadığı tartışılabilir.

Vergi dariesinin uzmanı, Google’ın dünyadaki diğer ofislerinin de ‘’satıcı” değil, ”aracı” olarak görev yaptığını söylüyor.

Yani örneğin İsveç’deki Google Sweden AB (A.Ş demek), bu ülkede yaptığı işin karşılığını İrlanda’ya faturalıyor. İrlanda’daki Google da anons satın alan İsveçli müşterilerinden parayı tahsil ediyor. Vergi hukukuna göre burada yasal olmayan bir şey yok. Tabii Google Sweden AB’nin İrlanda’ya fatura ettiği miktarın piyasaya göre makul olup olmadığı ayrı bir konu. Bilmem anlatabildim mi?

Peki bu paralar nereye gidiyor?

İrlanda’daki Google bu kadar parayı kasasına koyduğuna göre İrlanda vergi dairesi memurları sevinçle ellerini kovuşturuyor olmalılar….

Ama hayır!!! Öyle değil!!!

2008 yılında Google’ın İrlanda’da verdiği vergi, beyan ettiği 20 milyon TL kazancın %12,5 a tekabül eden miktarı. Yani yalnızca 2,5 milyon TL.

Evet!!! İrlanda’da da ödenen kayda değer bir vergi yok. Peki bu para nereye kayboluyor?

İngiliz vergi dairesinin bir müfettişine göre, Google’ın vergi giderlerinin yalnızca % 5 i ABD dışında ödeniyor. Eğer Google tüm kazancını ABD ye getirseydi, bugün ödediğinden çok daha fazla vergi ödemesi gerekecekti. İşte o yüzden bir başka ülke işin içinde olmalı.

Vergi müfettiişi Richard Murphy’in tahminlerine göre bu sorunun cevabı İrlanda’daki şirketin sahiplerinin arkasında saklanıyor.

Dublin’deki Google’ın sahibi olan şirket, bir vergi cenneti olan Bermuda’daki bir başka şirkete ait. Büyük ihtimal, Bermuda’daki şirket İrlanda’daki Google’a çok büyük rakamlarda faturalıyor. İrlanda’daki Google bu ödemelerden, masraflardan sonra eline kalıp, kuşa dönen rakamı vergilendirirken, Bermuda’daki şirket hiç vergi ödemiyor.

Vergi konusunda Google’ın peşine düşüp de bir şey çıkartamamış uzmanların görüşü ile noktalayayım:

Google hiç bir vergi kanuna karşı gelmiyor. Tabii ki bu yaptıklarının etik olup olmadığı tartışılır. Ama ortada bir prolem varsa, bu Google’dan değil, uluslararası vergi kanunlarından kaynaklanıyor.

İşte Türkiye Cumhuriyeti ile Google arasındaki vergiye dayalı sorunun aslı budur. Bilmiyorum bazılarınızı tatmin eder mi? Bizde vicdan ve etiğin uluslararası kanunlardan ağır bastığı ve bu yüzden de büyük cıngarlar koptuğu düşünülürse, Google, Türk internet kullanıcısı ve bu vanayı elinde bulunduranların ilişkileri, heyecanlı ve maceralı, hatta bol kanlı geçeceğe benzer.

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler
2. Google ve Kişiye Özel Arama Sonuçları
3. Web Sitesini Kaldırıp Atan Reklam Ajansı

Wikileaks’in editörü Julian Assange, Colbert Report adlı programın konuğu olarak geldiği stüdyoda, Collateral Murder adı verilen video hakkında perde arkası bilgiler veriyor.

Konuşmanın içinden yakaladıklarım arasında, Wikileaks’in bu videoyu ortaya çıkarmasından sonra fonuna 150.000 dolar toplaması dikkatimi çekti.

Murdoch, Google için ”bizim haberlerimizi çalıyorlar” demişti. Bu kızgınlığının sebebi, yeteri kadar para kazanamaması olmalı.

Öte yandan bizim gazetelerimiz de çok fazla kar etmiyorlar anladığım kadarı ile. İnternette en fazla tıklanan kızların foto galerileri onlarda olsa da, webcam önünde soyunan kızı, babasının çırılçıplak yakalayışını konu alan süper komik (!) videonun önüne reklam alsalar da, içine düştükleri çıkmazdan kurtulamıyorlar, okur sayılarını yükseltemiyorlar.

Aslında biraz da tarihte isimlendirildikleri gibi ”habercilik” yapmak, ”back to business, bismillah” deyip, son bir can havliyle asıl işlerine asılmak acaba bir çözüm olabilir mi geleneksel medya için?

Çünkü magazin, paparazzi de verseler daha iyisini yapan var. Tıpkı pornografinin ucuzunu, kalitesizini görmektense insanoğluna yakışır erotik ve pornografi görmek, okumak isteyenlere uygun bloglar olduğu gibi.

İt ürürken kervan yürüyor, Julian ve Wikileaks, habercilik 2.0 ın kilometrelerini birer birer aşıyor. Bundan sonra sırada Amerikan tank birliklerinin Afganistan’da yaptığı, 97 kişinin ölümüyle sonuçlanan bir fiyasko operasyonun görüntüleri var.

Related posts:

1. Pazartesi Notları – Avrupa’da düşünce ve İfade özgürlüğü, aaaarg.org, dini içerik filtreleme programı vs.

İngiliz grubu The Planets, son çıkardığı albümün giriş parçasında 60 saniyelik sessizliği tercih edince, 1992 yılında ölen ünlü Amerikalı kompozitör ve ses artisti John Cage‘in akrabaları tarafından plagiarism ile suçlanarak aleyhlerine dava açıldı.

The Planets’in bu dava için fazla telaşlanmasını gerektirecek birşey yok. Mahkemenin, John Cage’in 273 saniyelik sessizliğinin hangi 60 saniyesinin çalıntı olduğunu belirlemesi zor olur diye düşünüyorum.

Ünlü eser ”4.33”, David Tudor tarafından, piyano için….

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler
2. Oscar Wilde, Fotoğrafcılık ve Telif Hakları

Dünyada dün gecenin konusu, bir Amerikan helikopterinin, aralarında Reuter Ajansı’ndan bir gazeteci ve foto muhabirinin de bulunduğu bir düzine insanı katledip, içlerinde 2 küçük çocuğun bulunduğu, yaralıları kurtarmaya gelen minibüse de saldırmasını konu alan video idi.

2007 yılındaki bu olaydan sonra Reuter Ajansı olayın üzerine gitmeye çalışmış, fakat Amerikan ordu yetkililerinin, ”olayda kusur yoktu, savaşta bunlar olur” cevabı ile karşılaşmıştı. Wikileaks tarafından deşifre edilen bu videoda, işlerin hiç de öyle olmadığı o kadar açık seçik belli ki…

ABD bu videonun yayılmasını engellemek için Wikileaks’in üzerine gittiği halde başarısızlığa uğradı. YouTube’da şu anda hesabınızla giriş yaptığınız zaman tüm olan biteni seyredebiliyorsunuz. Yarın öbür gün YouTube videoyu kaldırırsa da sorun değil. Zira torrent olarak çoktan dünyayı dolaşmaya başladı bile.

Midem bulanıyor, soğuk soğuk terliyorum, yine de kısa bir özet geçmeye çalışayım:

Amerikan helikopteri sokakta yürüyen bir grup insanı izlemeye başlıyor. Bunlardan ikisi Reuters çalışanı ve kameraları da omuzlarına asılı. helikopterdeki askerin ”ellerinde silah var, ateş izni istiyorum” demesinin ardından izin verilir verilmez grubun üzerine mermiler yağıyor. Grup, saldırıdan kaçmaya çalışsa da ekrandaki görüntülerden çok güçlü oldukları belli olan mermilerin vücutlarını parçalara bölmesi kaçınılmaz oluyor.

Bu ilk saldırının sonucundan çok memnun oldukları gözlenen askerler birbirlerini kutlarken, alana savrulan cesetlerle dalga geçmeyi de ihmal etmiyorlar.

Bu vahşetin ortasında insan olanlar da var. Ama insanlıklarını birazdan canlarıyla ödeyecekler. Siyah bir minibüs, yerde yatanlar arasında yaralı olanları almak için yanaşınca, helikopter mürettabatı bu yardım eline de saldırmak için merkezden izin istiyor. İzin gelene kadar nasıl sabırsızlandıklarını videoda göreceksiniz.

Bu arada 2 çocuk, ön koltukta, minibüsün camından dışarı bakıyor. Yaralı gazeteciyi almaya gelen minibüsün içindekiler, yarı cansız vücudu arabanın içine almaya kalmadan helkopterden yine ölüm yağmaya başlıyor.

30 milimetrelik granat mermileri ile minibüsün ön camını delen helkopter mürettebatı, bu başarılarını gülerek kutluyor.

Ortalık kıpırtısız kalınca gelen tanklardan biri yerde yatan cesedin üzerinden geçiyor. Bu da askerleri oldukça eğlendiriyor.

17 dakikalık bu videonun etkisinden kurtulmak oldukça güç benim için. Burada şahit olunan bir savaş suçu. Hiç bu kadar yakından görmedim. Bunun sorumluları Haag’da yargılanmalı. Ama yargılanacak mı? Bunu bilemiyorum.

ABD’nin yoğun çabaları, bu videonun dünya üzerinde sayısız site ve blogda paylaşılmasını engelleyemedi. Sansür mekanizmasını efektif bir şekilde işletemediler bu sefer. Yalnızca WikiLeaks’i Amerika’nın düşmanı ilan etmekle yetindiler şimdilik.

Sansür, devletlerin işlerine gelmeyen gerçekleri halının altına süpürmek için kullandıkları bir aparat.

Görmüyorsan bilmiyorsun… O zaman hatırlayamayacaksın da…

Özgür ve sansürsüz bir internet yalnızca Çin’e lazım değilmiş. Gördük mü?

Geçtiğimiz sene Amerikan lobisinin ve devletinin İsveç adalet sistemine yaptığı aba altından sopa gösterisinin sonucunda milyon kron tazminata ve hapis cezasına çarptırılan The Pirate Bay davası mahkumlarından Gottfrid Svartholm‘un da bu videonun yayınlanmasında emeği geçtiğini biliyor muydunuz? Taşları yerlerine oturtmakta hala güçlük çekiyor musunuz?

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler
2. Tarih Müzesi Creative Commons Kullanıyor

Belki de en fazla rahatsızlık duyduğum söylem, ”birilerinin haklarının başladığı yerde, bir başkasınınkinin bitmesi”.

Çok kullanılan ve kulanıldıkça, söylenildikçe anlamını yitiren şeyler var. Türkiye’de anahtarcısından muhallebicisine, oradan da holding yöneticinin çalışma odasına kadar heryerde gördüğüm Atatürk’e ait vecizeler, portreler buna örnek. Anadolu topraklarında çeşitli azınlıkların tarih boyunca kardeş kardeş yaşadıkları ise başka örnek. Neden çokca bahsedilip, belli kalıplar içinde papağan gibi tekrarlanıyorsa ”o bahsedilen şeyin” varlığından şüphe duymak için her türlü veri oluyor elimde.

O yüzdendir ki, ne zaman genelgeçer düşünce ve toplum yapısına, birtakım elle tutulamayan, gözle görülemeyen, fiktiv, ama uğrunda can verilesi oldukları iddia edilen değerlere dokunduran bir düşünce, sanat eseri, söylem, davranış vuku bulsa, şu çok ünlü ”ben demokrasiye, düşünce ve ifade özgürlüğüne inanıyorum. ancak bunun da bir sınırı var. Benim özgürlüklerimin başladığı yerde seninki biter” ciler anında pırtlıyor.

En son tanık olduğum, Serdar Turgut’un Rojin adlı şarkıcıyı dağa kaldırma fantezisinin kelimeler ile ifadesinin mahkemelik olması.

Rojin’e reva görülen bu saldırının, onun Kürt kimliği ve kadın olması ile alakası olduğunu söyleyenler de var. Rojin’i hiç tanımıyorum. Serdar Turgut’u ise birkaç defa okudum. Bu konu FriendFeed’de Olgun Siviller adlı grubun altında açıldı galiba. Mahkemeye çıkacak olan Serdar Turgut aleyhinde, mahkeme önünde bir ”dayanışma” gösterisinin önerildiği başlığın altında, Turgut’un o yazısında Türk toplumunun kaldıramayacağı ögelere yer verdiği belirtildi.

Belki ben düşünce ve ifade özgürlüğü konusunda son derece ortodoks olduğum için, ”içinden geçtiğimiz kritik dönemleri ve ülkenin jeopolitik yapısını, yeraltı zenginliklerini ve bunlara göz diken dış düşmanları” hep ikinci plana atıyorum. Ne olursa olsun, kafasındakileri kaleme veya söyleme döken insanların mahkeme koridorlarını aşındırması asla ve asla kabul edemeyeceğim bir olay.

Hiçbir bayrak, hiçbir toprak, hiçbir kutsal değer, düşünce ve ifade özgürlüğü’nün önüne geçmemeli, geçemez. Buna izin verildiği takdirde, uygar bir toplumun en temel direğini ciddi şekilde sarsmış oluyorsunuz.

Demokrasi ve özgürlüklerin, selektif elitist bir tavırla, kişilerin kendi önem sırasına göre algılamalarına da realitede yapacak fazla birşey yok belki. Kadın hakları, azınlık hakları, din ve inanç özgürlüğünü istediğiniz sıralamaya da koyabilirsiniz. Ancak sıralama ne olursa olsun, düşünce ve ifade özgürlüğünün numarası 1.

Yazar Philip Pullman‘ın kitabı ”The Good Man Jesus and the Scoundrel Chris” bazı kesimleri rahatsız etti. Rahatsız olan insanların haklarının başladığı yerde Pullman’ınkiler bitmiyor. Bunu da o kadar güzel ifade ediyor ki yazarın kendisi. Videonun dikkatle dinlenip özümsenmesi, Türkçe, Kürtçe ve dahi gerekli görülen diğer dillerde altyazı ile okullarda, her pazartesi ve cuma günleri dersliklerde gösterilmesi, bu ülkeyi çok başka bir yere götürürdü.

No one has the right to live without being shocked; no one has the right to spend their life without being offended.

Nobody has to read this book, nobody has to pick it up, nobody has to open it, and if they open it and read it they don’t have to like it.

And if you read it and dislike it you don’t have to remain silent about it. You can write to me, you can complain about it, you can write to the publisher, you can write to the papers, you can write your own book.

You can do all those things, but there your rights stop. Nobody has the right to stop me writing this book. No one has the right to stop it being published or sold or bought or read. And that’s all I have to say on that subject.

Related posts:

1. Ekonomik Krizdeki Basına Wikileaks’den Öğütler