Anonimliğin ve kişisel bilgilerin her zamankinden daha fazla tehdit altında olduğu bir zamanda, egemen güçlerin hoşuna gitmeyen şeyleri tartışmak, bazı bilgileri paylaşmak, haber iletmek daha da riskli bir hal aldı. Emin olun, ABD nin şu günlerde Cable Gate adı altında yaşadığı ikinci 11 Eylül’ün külleri ortadan kalktığında, yalnızca netdaşları değil, sıradan kullanıcıları da çok çetin günler bekliyor.

Özellikle de bağımsız, özgür medya olarak adlandırdığımız bloglar ve yazarları, kişisel bilgilerinin açığa çıkarılması tehlikesi ile karşı karşıyalar

Tabii yalnızca yönetenlere karşı değil, bir toplumda kendini ve değerlerini tehdit altında gördüğü zaman şiddete ve taciza başvurabilecek grupların veya psikopatların da saldırılarını da es geçmeyelim. Gözlemlediğim kadarı ile Türkiye’de politik görüşünden, cinsiyetinden, cinsel eğiliminden veya toplum genelininin haz etmediği görüşleri ifade etmesinden dolayı hedef altında olan blog yazarları var. Cinsiyetinden dolayı derken, özellikle kadın ve eşcinsel blog yazarlarının hakaret, tehdit ve tacize uğradıklarını sık sık görüyoruz.

Bu tip tacizlere ve arkasındaki psikopat karakterlere, Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Özgür Uçkan, FriendFeed’de, Saplantılı Sanal Takip / Sanal Taciz [Cyberstalking] başlıklı feedinde değindi.

Peki blog yazarları ve hatta normal internet kullanıcıları, bu tip özel şahıs ya da egemen güçlere karşı kendi özel bilgilerini nasıl koruyabilir, peşlerine düşebilecek güçlere ve tacizcilere karşı ne gibi şaşırtma yöntemleri kullanabilir?

Problogger adlı blogda çok ana hatları ile konu işlenmiş. Anonymous Blogging 101: a Quick and Dirty Primer başlıklı yazıyı boş vaktinizde şöyle bir okuyabilirsiniz. Burada ben biraz daha detaya gireceğim.

Anonim bloglamak için yapılması gerekenleri maddeler halinde sıralayayım ilk olarak

1- Kimlik. İlk ve en kolay yapılabilecek olan, bir rumuz altında blog yazmayı tercih etmek olmalı. Bunun yanında yine kimliği açığa çıkarıcı aile, iş, işyeri, doğum tarihi, bir yolculuk öncesi o yolculuğun yapılacağı yer ve kullanılacak ulaşım aracı konusunda tanımlayıcı bilgi vermekten mutlaka kaçının.

Rumuz kullanmak çoğu blog yazarı için cool bir faktör olsa da; Jean D’Arc, Zübeyde Hanım, Zeus, PinkFreud gibi rumuzların, ‘rumuz’ olduğu çok belli. O halde bunların yerine telefon rehberinden bulacağınız veya kafadan uyduracağınız gerçeğe yakın isimler, yanıltıcı olmak konusunda daha etkili olur. Bir tavsiye olarak vermeyeyim ama düşmanınız varsa, onun ismini bile kullanabilirsiniz. (Bunu söylemediğimi farzedin!)

Ayrıca bunun bir ötesi olarak, hakkınızda yanıltıcı bilgiler vermenizi, hatta bunları yaymanızı öneririm. Bu taktiği defansif ve ofansif olarak ikiye ayırabiliriz.

Defansif önlemler, kimliğinizle ilgili ‘aranırsa bulunabilecek’ yanıltıcı bilgileri blogun içinde, bloga ait iletişimde kullandığınız maillerin açılmasında ve iletişiminizde kullanmak.

Burada benim kullandığım yöntemlerden biri şu:

2 ayrı blogum için 4 adet mail adresi kullanıyorum. Bu 4 mail adresinin hiçbirini kendi adımla almadım. Çok yakınlarımla ve ailemle olan iletişimim için kullandığım 5. mail adresinde dahi yalnızca aile içinde kullanılan ortanca adımı geçiriyorum. Bunu defansif korunma olarak adlandıralım. Ancak bir de ofansif korunma var.

Ofansif korunma ise, bu yanıltıcı bilgileri, arayan birinin muhtemelen bulabileceği yerlere bırakmak.

Bunu biraz daha açayım. Sizin hakkınızda bilgi arayacak birinin ilk bakacağı yer Google. Burada da ilk çıkacak sonuçlar ya Facebook hesabınız (varsa) ya da çeşitli internet forumlarında bıraktığınız yorumlar. Forumlar özellikle önemli. Çünkü user generated content ile sürekli yenilendiklerinden, arama sonuçlarında üst sıralarda görünüyorlar. Öyleyse ilk yapacağınız iş, rumuzunuzla veya uydurma isminizle bir Facebook hesabı açmak. Daha sonra, belki de Facebook hesabı açmaktan daha da önemlisi, internette ilgi alanınıza göre çeşitli forumlarda ‘sahte’ isminizle konu açmak veya yorum bırakmak. Tüm bunları yaparken bir küçük tavsiye daha. İletişimde kullandığınız mail adreslerinin de google’da ‘searchable’ yani ‘aranabilir’ olduğunu unutmayın. Bu bir dezavantaj veya avantaj olarak da görülebilir. Nasıl kullanacağınız sizin becerinize ve taktiğinize kalmış.

2- Anonim blog hizmetleri. Uydurma isimle aldığınız gmail adresi, size google’ın blogger hizmetini de açıyor. Ancak blogunuzu wordpress üzerinde ve kendi sunucunuzda kuracaksanız, her şeyden önce bir Alan Adı’na (domain) ihtiyacınız var. Türkiye’deki domain kaydedicilerin yaptığını zannetmiyorum ama özellikle ABD den satın aldığınız Alan Adlarını, yıllık küçük bir ücret karşılığı ‘private’ yapmanız mümkün. Bu durumda isminiz ve iletişim bilgileriniz Whois’de çıkmıyor. Ben NetworkSolutions’u kullanıyorum. Yıllık 9,99 dolara, alanadı bilgilerimi gizliyor.

Bu yukarda saydığım 2 madde, eğer gizli belgeleri açığa çıkarmayacaksanız, peşinize profesyonel ajanlar takmayacaksanız sizi gayet iyi idare eder. Fakat bilginiz olsun diye daha da ilerisini yazayım buraya.

3- Tüm internet haberleşmenizi ve de özellikle bloglamanızı anonim kılacak teknolojileri öğrenmek, uygulamak. TOR  kullanmak. TOR konusunu yazının sonunda detaylı olarak vereceğim. Ancak ilk ve basit olarak vereceğim tavsiye, blog yazılarınızı ‘offline’ olarak yazmanız. Daha sonra USB hafızaya aktardığınız yazıları bir internet kafede blogunuza geçirebilir ve publish tuşuna basabilirsiniz. İşlem bittikten sonra tarayıcının ‘history’ sini ce cache’sini temizlemeyi, gideken de USB hafızayı yanınıza almayı unutmayın.

4- Yaymak istediğiniz içeriği yaydıktan sonra blogunuzdan o içeriği kaldırmak. Bunun için Pingomatic hizmetini kullabilirsiniz. Yaymak istediğiniz içeriği publish tuşu ile yayımladıktan sonra, manuel olarak Pingomatic yoluyla çok sayıda blog arama motoruna kaydettirmek mümkün. 5-10 dakika içinde blog yazısı indekslendikten sonra blogunuzdan o girdiyi kaldırın. Blog yazınız uzun ve indekste yer alan özetten fazlasını mı yaymak istiyorsunuz? Bir sonraki maddeye bakın!

5- PiratePad kullanın. PiratePad, İsveç Korsan Partisi, PiratPartiet’in bir hizmeti. Tamamen anonim olarak PiratePad üzerinde bir doküman oluşturuyorsunuz. Bunu bir blog post olarak düşünmek de mümkün. Ekranın sağ üst köşesindeki ”Create A Pad” tuşuna basarak oluşturduğunuz bu doküman, yalnızca kendine ait benzersiz bir kimlik numarası alıyor. (Unique ID)

Blog yazısının başlığı ile beraber bu Unique ID yi twitter ile yayabilirsiniz. Örneğin bu yazıyı tamamen PiratePad’e kopyalayıp tweetlemeyi düşünüyorum. Dokümanın linkine tıklayanlar PiratePad’da bu yazıyı okuyabilir, altına görüşlerini yazabilir, hatta birbirleriyle chat yapabilirler. (Ben yalnızca dokümanı okuma hakkının verildiği linki tweetleyeceğim. Bunu ‘share link’ yaparken seçebiliyorsunuz) Bundan başka, yalnızca dokümanın oluşturan kişinin seçecebileceği bazı okurlar ise doküman üzerinde değişiklik bile yapabilir.

Şimdi de en zevkli ve en güvenli yöntemlerden biri olan Tor üzerine üç beş kelime sarfedelim.

Anonim Bloglamak ve Anonim Surf Yapmak İçin TOR Kurulumu

Movements.org, How To Blog Anonymously using TOR adlı makalesinde detaylıca anlatmış. Kısaca ve Türkçe olarak buraya alayım. Ayrıca LifeHacker’ın Create a TOR Button in Chrome for On-Demand Anonymous Browsing başlıklı makalesi de çok açıklayıcı.

Yazmıyor ama, asla ve asla IE kullanmayın tarayıcı olarak. Firefox veya Chrome tercih edilmeli. Bazı kaynaklarda verilen tavsiyelere göre bu tarayıcılarda Java kapatılmalı.

Tor’u, kullandığınız işletim sistemine göre (Windows, Apple OSX, Linux, Unix, iPhone, Android) indirip, kurun.

Chrome kullananlar; bir sonraki adıma geçmeden önce Proxy Switch’i buradan kurun.

Daha sonra istediğiniz zaman kaldırıp indirebileceğiniz Tor kalkanını tarayıcınıza bir buton olarak yerleştirin. Chrome için uygulama burada. Eğer Firefox kullanıyorsanız, burada.

Tor’u, eklediğiniz butondan ‘on’ moduna getirerek çalıştırın.

Daha sonra gmail, Hushmail veya RiseUp gibi hizmetlerden Tor ‘on’ modunda iken hesap açın.

Bu edindiğiniz hesapla wordpress.com’dan, yine TOR ‘on’ olarak bir blog açın.

Bir ihtimal, blogunuzu kendi sunucunuzda kurmak istiyorsanız, tavsiye edebileceğim iki çok güvenli hosting servisini de vereyim.

Bir tanesi, bugün için wikileaks’in de sunucularının bir kısmını barındıran Bahnhof. Görüyorum ki sitesinden İngilizce kullanmıyorlar. Ama bu demek değil ki yurtdışından müşteri kabul etmiyorlar. Buradan iletişim kurabilirsiniz.

Bir diğer hosting firması, sizlere şiddetle önerebileceğim, ifade özgürlüğüne son derece önem veren, en uçlarda siteleri barındıran, The Pirate Bay’in de teknik altyapısından sorumlu olan kişilerin sahibi olduğu PRQ.

Bu yazı, paylaşımın sonucunda okurlardan gelecek bilgiler doğrultusunda değiştirileceği için bir bitiriş yapmayı gerekli kılmıyor.

Sizin daha önce yaptığınız aramalara dayanan, onları baz alarak yeni arama sonuçları veren Google’ın personal search result şu an itibarı ile bir standart olmuş durumda. Bu bana göre 2009 yılında Google’dan gelen en önemli haber. Biraz üzerinde düşünürsek SEO denilen ve arama motorlarında pozisyon almaya yarayan işlerin tümüne etkileri olacak bir yenilik.

Dün diğer blogumda yazdığım Mutaa nikahı adlı yazım, bugün Mutaa nikahı diye aradığımda en üst sırada çıktı karşıma. Tabii bunda o yazıyı yazarken ne kadar SEO kurallarını gözettiğim tartışılır. Genel olarak blog yazılarımı SEO düşünerek yazmıyorum. Öyle olsa anahtar kelimeleri ilk paragrafta kullanmak gerekecek. Oysa konuya hemen giriş yapmayı sevmiyorum çoğu zaman. Bunu önsevişmesiz seks yapmamaya da benzetebiliriz belki. O yüzden Mutaa Nikahı’nda hemen ilk sırayı almak beni şüpheye düşürdü.

Bu büyük bir ihtimalle arasıra google arama motoru üzerinde bazı kelimelerde hangi sıraları aldığımı kontrol etmemle ilgili olmalı. Yani google arama çubuğu üzerinden sık sık kendi bloguma giriyorum. Bu google tarafından kaydediliyor.. Daha sonra ”kremalı ıspanak çorbası” aradığımda ilk sıralarda öbür blogumda bu konuda yazdığım bir blog yazısı karşıma çıkması normal. Eğer böyle bir yazı yazdımsa tabii.

Bu bana arama sonuçlarındaki çeşitliliği ve sürprizleri, yeni fikirleri, siteleri keşfetmemize mani olacağı düşüncesini veriyor. Böyle bir şeyi istemiyorum açıkcası. Hatta belki bundan da önemlisi, Google’ın benim nelerden hoşlanıp nelerden hoşlanmadığını bilmesinin bende verdiği rahatsızlık duygusu.

Daha önceleri yalnızca Google hesabınıza giriş yapıp, arama motorundan sonuçlar aldığınızda bu özellik aktive oluyordu. Şimdi ise ister bir google kontonuz olsun, isterse olmasın, google son 180 gün içinde yaptığınız aramaları baz alarak size sonuç getiriyor. Şükür ki, google web history ayarlarınızdan bu özelliği kapatmanız mümkün..

Arama sonuçlarımızın kalitesi ve özel bilgilerimiz dışında, başta da belirttiğim gibi işin bir de SEO kısmı var. Bu etkileri maddeler altında toplayacak olursam:

1- Pek çok şirket kendi sitesinin pozisyonunu olduğundan daha yüksek görecek
Bu SEO denen şeyi zaten site sahiplerine anlatmak pek kolay bir iş değil. Hal böyleyken, X şirketinin bu işlerden sorumlu müdürü şirketinin pozisyonunu kontrol etmek için google’da küçük bir arama yaptığında kendi şirketinin en üst sırada olduğunu görecek. Belki bu yüzden SEO konusunda yapması gerekenlerden, şirket sitesinin eksikliklerinden haberdar olamayacak.

2- Google’da arayabilirsin beni.. Yok, bi dakka, dur…
Belki biraz abartı olacak. Ancak bu sistem uzunca bir süre arama motorlarında sizin kariyerinizi ve porföyünüzü gösterecek olsa da, en kötü olabilecek senaryoyu düşündüğümüzde başka birinin sizin hakkınızda bilgi bulması zorlaşabilir zamanla.

3- ”Title” ve açıklamaları daha iyi optimize etmek
Bu her zaman önemliydi. Ancak şimdi daha da önemli olacak. Google tıklamaları ölçecek ve insanlar nasıl tıklıyora baktıktan sonra onlara kişisel bir arama motoru verecek. Dolayısıyla sitenizin daha fazla tık alması için başlık ve açıklamalar bölümünü daha sıkı bir şekilde elden geçirmek zorunlu olacak. Nasıl yazarım da, daha fazla tık alırımı düşünecek site sahipleri. Bu beni çok korkutuyor. Türk insanının google’da da sidik yarıştıran insan tipi olduğunu bize son yıllarda göstermesi ve ”hile, hurda” nın oldukça meşru sayıldığı bir internet ve SEO branşından arama sonucu kirliliğine yol açacak yöntemler bekliyorum.

4- İçeriğin tamamının optime edilmesi zorunluluğu
Yalnızca yazı değil, video, fotoğraf ögeleri de sıkı bir şekilde optime edilmeli. (Mesela benim hiç yapmadığım bir şey bu)

5- Sıralama ölçen araçların işi zorlaşabilir.
Aranan belirli bir kelimede hangi sıralamada olduğunuzu 3 aşşağı 5 yukarı bilebiliyordunuz. Bu genel bir ortalama baz alınarak hesaplanıyordu. Şimdi arama sonuçları kişiselleştirildiği için bunun objektif bir ölçümü olup olmayacağı şüpheli görünüyor.

6- İçeriği zengin ve sık yenilenen sitelerin sıralaması yükselebilir.
Google büyük bir ihtimalle sık ziyaret edilen sitelere biraz öncelik sağlayacağına göre, siteye gelen kullanıcılardan daha iyi bir şekilde yararlanmak, onları stede uzun süreli tutmak, tekrar geri getirmek gibi faktörler önem kazanacak.

7- Biz SEO yapıyoruz
Diyen şirketler şimdi ne yapacak? Gördüğüm kadarı ile müşterinin konuya kafasının fazla basmamasını branşın ekmek kapısı haline getiren şirketler var. Bunların kendilerini pazarlama yöntemi belirli ücretler karşılığı pozisyon garanti etmek. SEO nun ne olduğunu yeni duyanlara tek bir tavsiyem var. Kim ki size pozisyon garantisi veriyor, o SEO sahtekarıdır. Yine de bu işi insaflı yapıp ilk 10 da yer sözü verip para alanlar vardı. Bakalım bunlar yeni bir yöntem bulabilecek mi?