Ne Nedir Nasıl?

Bitcoin ve Blockchain Nedir?

Çok değil, Eylül 2017’de 3200 dolar seviyelerinde olan Kripto para Bitcoin, kısa bir süre içerisinde 17000$ seviyesine kadar değerlendi ve tüm dünyada konuşulur hale geldi. Öyleki, hakkında Dünya bankalarından, fon yöneticilerine, siyasilerden sıradan vatandaşa kadar herkes konuşur oldu. Birazdan kendisinden sıkça bahsedeceğim Bitcoin’i ve asıl onun üzerinde koştuğu Blockchain teknolojisini yaratan Satoshi Nakamoto’nun sözü gerçekleşmeye başladı;

 

Ya tutarsa deyip birkaç Bitcoin almak çok da mantıksız değil. Yeterli sayıda insan bu şekilde düşünürse, bu kendi kendini gerçekleştiren bir kehanete olacak.”Satoshi Nakamoto 2009.

 

Bitcoin bugüne kadar hakkında konuşulan kötü şeyleri aksine, Dünya çapında popüler hale geldi ve bugün Nasdaq, JP Morgan gibi dev kurumlar tarafından destekleneceği açıklanan yeni çağın altını sıfatını kazandı. Bitcoin ilk ve en güçlü kripto para, kripto para evet sanal değil. Asıl sanal paranın altına veya bir ziynete dayalı olmadan, emisyon oranına belirli bir zümrenin karar verdiği, bazı para birimleri olduğunu savunan görüşler var. Zira bu konuda oldukça tartışma dönüyor. Bugün internet üzerinde onlarca yüzlerce farklı isim, özellik ve fiyatta kripto para mevcut, lakin bunların neredeyse tamamı aslında Bitcoin’in altyapısını oluşturan teknoloji olan Blokchain altyapısını kullanıyor. Bu bağlamda Bitcoin’den ziyade, onlarca farklı alana uyarlanabilecek ve dijital dünyanın kapılarını sonuna kadar aralayacak Blockchain teknolojini anlamamız gerekiyor.

 

-Blokchain (Blok zinciri) nedir?

Herşey 2009’da, Satoshi Nakamoto tarafından yayınlanan ve Bitcoin-Blockchain mekanizmasının tanıtıldığı makaleyle başladı.

 

 

Blockchain, diğer bir ifadeyle blok zinciri dediğimiz yapı, önceden belirlenmiş sayıda şifreli ve dağınık (distrubuted) olarak bir birine bağlanmış veri bloklarından oluşan bir sistemdir. Her bir veri bloğu, içerisinde: bilgi, hash (o bloğu eşsiz bir şekilde tanımlayacak numaralar ve harflerden oluşan, şifre-kimlik-parmak izi gibi düşünebilirsiniz) ve bir önceki bloğa ait hash değerini taşır. Yeni bir blok üretmek, aslında bir sonraki bloğa erişmek anlamına geliyor. Bu üretimi matematiksel işlem kapasitesiyle yapan bilgisayar ve sistemler, bir sonraki bloğa ulaşmak için mevcut hash ile sürekli bir sonraki blok verisine yazım hakkı elde etmek için farklı kombinasyonlarda şifreyi kırıp bloğa ulaşmaya çalışırlar. Bloğa ilk erişen kişi, bloğun sahibi olarak o bloğa yazılır ve bu işlem bir birine bağlı olan bu yapıdaki tüm bloklarda doğruluğu onaylanarak her birinde ayrı ayrı kayıt altına alınır böylece yeni bir blok elde edilmiş olur. Bu bloklar sistemdeki kullanıcılar tarafından birbirilerine gönderilebilir, zira bu gönderi blok içerisindeki kayıt defterine şimdiki sahibi tarafından, sıradaki sahibinin isminin girilmesi (public id) ve yine tüm blok sahipleri tarafından ayrı ayrı kaydının alınmasıyla gerçekleşiyor.

5 kişilik bir grup düşünün. 2. kişi 4. kişiye 1 lira vermek istiyor, diğer 3 kişi önce 2’nin 1 lirası varmı diye bakıyor, herkes tamam var derse, 2 4’e 1 lirayı veriyor ve 5 kişide bu olayı ellerindeki not defterlerine kaydediyor. Bu yüzden blockchain ve en büyük eseri Bitcoin, bağımsız ve şeffaf olarak dillendiriliyor.

Bitcoin’de yapılan tüm aktarımlar tüm bloklara kayıt ediliyor. Open ledger sistemi sayesinde herkes defter kayıtlarını görebiliyor.

 

-Bitcoin Nedir?

Bitcoin, Blockchain teknolojisini ortaya çıkaran isim olan Satoshi Nakamoto‘nun blockchain sistemini kullanarak oluşturduğu bir kripto paradır. Blockchain’in yapısı gereği kişiler aracı kullanmadan, sistem içerisinde güvenli ve hızlı bir şekilde birbirilerine para gönderip alabiliyorlar.

Bir blok yapısından diğer blok yapısına erişmek için şifrelemenin çözülmesi gerektiğini anlatmıştım. İlk zamanlarda çok basit olan ve blokların çözülmesi için gerekli değer olan hash değerleri, ilk başlarda çözülmesi basit hash değerlerinden oluşuyor, fakat belirli oranlarda blok elde edildikçe bu hash değerlerinin zorluğu iki kat artıyor ve daha güçlü sistemlere ihtiyaç doğuyor. Bitcoin için konuşursak, sistemde çözülmesi gereken 21 milyon blok mevcut, bu da Bitcoin’i sınırlı bir kaynak haline getiriyor. Sınırlı bir kaynağa talep olduğunda ise değeri yükselir.

Dünya tarihinde ilk defa altın ve gümüş gibi kısıtlı bir rezervi olan, ekonomik bir değer taşıyabilen bir yapıdan bahsediyoruz.

 

-Bitcoin Güvenlimi?

Bitcoin ve güvenlikten kastımız nedir? Eğer Bitcoin’in saklanması ve gönderimi konusunda güvenliğinden bahsediyorsak, evet güvenli. Sistemde eğer bir blok üretildikten sonra barındırdığı değerde bir değişiklik yapılırsa, diğer bloklarla bağlı olduğu için bu işlem geçersiz sayılıyor, yani blokların çalınması imkansıza yakın. Lakin Bitcoin’de çoğunluğun onayladığı bilgi doğru kabul ediliyor, sistemin hem iyi yanı hem de yumuşak karnı bu.

Lakin güvenlik anlamında Bitcoin fiyatının sabit veya hep yukarı yönü anlaşılıyorsa, Bitcoin fiyat istikrarı olmayan son derece oynak birşeydir. Şimdi alınan Bitcoin’in 1 dakika sonra pul olmamasının önünde her hangi bir önlem yok! Kullanılan borsaların milyonlarca Bitcoin’i yok etmesi ihtimaline karşı bunları denetleyecek, hesap soracak bir mekanizma yok, herşey pozitif yaklaşım ve güven üzerine kurulu.

 

-Bitcoin Nasıl üretilir?

Bitcoin şifrelerini çözmek için mikroişlemciler kullanılıyor, çünkü şifrelemenin çözülmesi için matematiksel işlem gücüne ihtiyaç var. Bitcoin yukarıda bahsettiğim gibi şifreli blok yapılarından oluşmaktadır ve bu yapı giderek zorlaşan bir şifreleme yapısına sahiptir. Bu yüzden Bitcoin’in ilk yıllarında basit bir laptop işlemcisiyle bile onlarca Bitcoin üretilirken, şimdi üretimi için devasa işlem gücüne gerek duyular ki bu durum basit kullanıcıların üretim yapamaması demek. Kripto parayı üretmek için en geleneksel yöntem, güçlü ekran kartlarından oluşan bir madenci sistemi kurmak ve bitcoin zincirine bağlanıp algoritmayı çözmeye başlayacak olan mining programını çalıştırmaktır. Mining programı sisteme bağlanır ve kurulu işlem gücünüzü kullanarak blokları çözmekle uğraşır. Çözülen her blok da, miner programına girdiğiniz Bitcoin cüzdanınıza yansır.

 

-Bitcoin Nasıl Alınır?

Bitcoin, başka bir bitcoin sahibinden alınabilir, mesele ona kaç para istendiğidir. Bunu da piyasa ve popularite belirliyor. Günümüzde Bitcoin alıp satacağınız yerli ve yabancı birçok kripto para borsası ve platform bulunmaktadır. Hatırlatmakta fayda var, bugün popüler olan birçok borsanın geçmişte sistemlerinde Bitcoinleri çaldırdığı, hacklendiği birçok olay mevcut. Bu borsaları denetleyecek, kripto paraların başına bir iş geldiğinde kim hesap soracak gibi sorunlar var.

 

-Bitcoin Wallet (cüzdan) Nedir, Nasıl Kullanılır?

Bitcoin cüzdanları, teknik olarak özel anahtar (private key) ve açık anahtarları (public key) kaydedip, blockchain yapısıyla iletişime geçerek hesap sahiplerinin bitcoin gönderip almasına yarayan yazılımlardır. Basitçe anlatmak gerekirse açık anahtarı banka hesap numaranız, özel anahtarı ise hesabınıza erişmek için kullandığınız bankacılık şifreniz olarak düşünebilirsiniz. Masaüstü sistemlerde depolama yapan, online hizmet veren, mobil cihazlarda taşınan ve hatta cebinizde kağıt olarak taşıyabileceğiniz cüzdan seçenekleri mevcuttur.

 

Blockchain teknolojisi sadece kripto paralar için değil, bankacılıktan, sağlık sektörüne, oy verme işlemlerinden, tapu kaydı ve sözleşmelere kadar birçok farklı alanda kullanılabilecek bir teknoloji ve tüm dünyada bu altyapıyı kullanarak yenilikçi çözümler üretmeye başlayan girişim ve büyük kuruluşlarla dolu. Önemli olan Bitcoin değil değil, onun kullandığı teknolojidir.

 

*Tüm anlatılanlar bilgi verme ve teknolojiyi anlatma amaçlı olup, asla yatırım tavsiyesi değildir.

 

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Haberler

To Top